Regionale democratie

Toelichting

Hoe democratisch is jouw regio? Recente wetgeving, zoals de 3 decentralisaties in het sociaal domein en de komst van de omgevingswet, en bedrijfsmatige samenwerking tussen gemeenten leiden tot steeds meer regionaal bestuur. Naar schatting meer dan een kwart van de gemeentebegrotingen wordt reeds regionaal besteed in zogenaamde ‘WGR-constructies’. De democratische besluitvorming, inspraak en controle beperken zich echter vaak tot het lokale niveau. Daarbij gaat het niet alleen om de positie van gemeenteraden, maar ook bijvoorbeeld om de zeggenschap van zorgbehoevenden of werkzoekenden. 

Kortom: regionale samenwerking komt met een democratische uitdaging. Een uitdaging die kansen biedt voor democratische vernieuwing: welke nieuwe oplossingen worden gevonden voor dit ‘democratisch tekort’ bij regionale samenwerking? Hoe kun je regionale democratie organiseren? 

Veertien Twentse griffiers geven samen met de Universiteit Twente alvast het goede voorbeeld op weg naar een betere democratische legitimatie van het bestuur op regionale schaal. Zij ontwikkelen een regionale democratische experimenteeragenda voor nieuwe vormen van regionale democratisering. Daarbij zijn allerlei vormen denkbaar, “variërend van gebruik van social media tot aan ideeën over assemblee-achtige bijeenkomsten” (zie ‘actueel’, hieronder). Met de Democratic Challenge willen wij deze zoektocht verbreden en versnellen: welke andere experimenten zijn er rondom regionale democratie? 

Aanpak

Wij zoeken aansprekende initiatieven die zich richten op nieuwe vormen van democratische participatie in en legitimatie van die regionale samenwerking. Aansprekende voorbeelden die anderen kunnen helpen in het verder democratiseren rondom regionaal beleid en besluitvorming: denk aan verlevendiging van de maatschappelijke dialoog rondom de regionale agenda, versterking van (open) informatievoorziening van het regiobestuur en vormen van directe participatie aan regionale besluitvorming. We zoeken naar concrete regiodemocratie-experimenten die:

  1. Op een vernieuwende manier invulling geven aan democratische legitimiteit van regiobestuur 
  2. Op regionaal niveau (levendige) democratische arrangementen ontwikkelen
  3. De vernieuwing niet zozeer zoeken in nieuwe structuren,maar vooral ook in democratische processen en dialoog met belanghebbenden

Samen met deze nieuwe experimenten geven we een gezamenlijk leertraject vorm rondom vernieuwing van regionale democratie. Wij bieden exposure, expertise, netwerken, en denken mee over toegang tot financiering, om het thema regiodemocratie samen verder te brengen. 

icoontjes26 2017

Vanuit de experimenten in de challenge willen wij deze zoektocht verbreden en versnellen door aan te sluiten bij regionale proeftuinen Maak Verschil. Op welke nieuwe manieren kan democratische legitimiteit van deze proeftuinen worden georganiseerd? We blijven intussen geïnteresseerd in nieuwe experimenten op het gebied van regiodemocratie.

Kennismakelaar

Omdat het thema nog in de beginfase zit, hebben we op dit moment geen kennismakelaar voor het thema in dienst. Vanuit het Challenge team volgen we de experimenten wel op de voet. Jornt is de contactpersoon: Jornt.Zuylen@VNG.nl.

icoontjes26 Experimenten: 

Artikelen en meer informatie

De Democratic Challenge is een initiatief van het ministerie van BZK, uitgevoerd door de VNG.