Checks & balances


Goede checks en balances zijn een essentieel onderdeel van de democratie. Binnen dit thema gaan we in op met het specifieke vraagstuk van burgerparticipatie aan de achterkant van het beleidsproces. We gaan op zoek naar verschillende vormen van burgerbetrokkenheid bij de controle en evaluatie van beleid binnen het lokaal openbaar bestuur. 

Toelichting

Wat betekent het in de praktijk als burgers aan de achterkant van het beleidsproces participeren? Belangrijk onderdeel van die zoektocht vormt de afbakening van deze vorm van participatie – die we ook wel ‘burgeraudits’ noemen – en het in kaart brengen van mogelijkheden daarbinnen.  Dat gaat onder andere over formele ontwerpkeuzes. Hebben burgeraudits bijvoorbeeld professionaliteitseisen? Welke bevoegdheden hebben zij? Hoe worden burgers geselecteerd? En hoe verhouden zij zich tot andere vormen van evaluatie en controle?  Maar ook om de vraag hoe je vervolgens de energie, inzichten en expertise in de maatschappij zo goed mogelijk kan benutten, op een manier die past bij de leefwereld van de burgers maar ook aansluit bij beleidsdoelen van de gemeente.

Aanpak

Om de verschillende vormen van checks en balances in beeld te brengen, wordt in de tweede helft van 2016 gestart met een enquête onder gemeenten. Daarnaast doen we een oproep voor ieder ander die zich bezig houdt nieuwe manieren om checks en balances van lokaal bestuur en beleid te organiseren. Denk bijvoorbeeld aan een burgerrekenkamer, een second opinion voor WMO beslissingen door bewoners, of aan open raadsinformatie, allemaal experimenten die in de eerste jaargang van DC hebben aangemeld. Wij bouwen voort op deze experimenten, maar zijn ook op zoek naar nieuwe input zie (‘meedoen?’ hieronder). 

Naast dit traject kan samen met (nieuwe) experimenten verder worden gedacht over ondersteuning. Wij bieden expertise en gezamenlijke leertrajecten, hebben een breed netwerk in gemeenten en helpen je met toegang tot financiering. 

icoontjes14 2017

Het onderzoek naar burgeraudits is een belangrijk onderdeel van de DC in 2017. De resultaten van de enquête, bestaande experimenten en oproep vormen vervolgens een vertrekpunt voor ontmoetingen en interactie met burgers, ambtenaren en gemeenteraadsleden. Inzichten worden met de direct betrokkenen te bespreken voor duiding en om te leren, en zo het proces weer verder te brengen. De inzichten uit dit proces worden vervolgens gepresenteerd in een essay. Om dicht bij de praktijk te blijven gaan we aan de hand van het essay vervolgens weer het gesprek aan met de betrokkenen: de experimenten, betrokken burgers, ambtenaren en bestuurders. De uitkomsten uit deze essay en gesprekken worden aangeboden aan de colleges en gemeenteraden van 2018.

icoontjes14 Kennismakelaar: Jorgen Schram

Contact: schram@nsob.nl

Functie: Het onderzoek en essay worden uitgevoerd door Jorgen Schram (MSc) van de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur (NSOB). De NSOB heeft ervaring met dit onderwerp vanuit eerdere onderzoek- en ontwikkeltrajecten in Amsterdam-West, Bergen op Zoom en Dordrecht en voerde onlangs een verkennend onderzoek uit naar de idee van burgeraudits in opdracht van Raadslid.nu. Het team bestaat naast Jorgen uit prof. dr. Mark van Twist en prof. dr. Martijn van der Steen.

icoontjes14 Experimenten: 

Artikelen en meer informatie

De Democratic Challenge is een initiatief van het ministerie van BZK, uitgevoerd door de VNG.