Democratische waarde van initiatief

Doel van dit thema

Het actief bijdragen aan het lerend vermogen en de professionalisering van de lokale initiatievenplatforms en netwerken, op basis van hun behoeften. En daarbij specifiek ingaan op het verkennen van hoe democratische legitimiteit in de huidige participatiesamenleving kan worden gezien en op de vraag hoe initiatievenplatforms in dat licht hun democratische legitimiteit kunnen versterken.

Toelichting

Nu er steeds meer verantwoordelijkheden verschuiven richting de initiatievenplatforms, krijgen zij ook vaker te maken met vragen als: Hoe zorg je ervoor dat wat je doet, en met wie, ook ’democratisch gelegitimeerd’ is? (Zie je als initiatievenplatform bijvoorbeeld niet vooral de usual suspects of best persons?) En wie kan bijsturen, als dat nodig is, om de blik te verruimen? En wie stuurt bij, als wat je als initiatievenplatform doet, negatieve bijeffecten heeft? En hoe stuur je dan bij? Dit soort vragen komen steeds meer aan de oppervlakte. Bij het beantwoorden van dergelijke vragen is het belangrijk om niet alleen te redeneren vanuit het representatieve democratische systeem, maar om ook oog te hebben voor democratische waarden en concepten vanuit de doe-democratie (als vorm van participatieve democratie).

Aanpak

De werkzaamheden bestaan uit de volgende stappen:

  1. Korte literatuurverkenning van aspecten en elementen van democratische legitimiteit (zowel bezien vanuit de representatieve als participatieve democratie). Dit mondt uit in een globale ‘guide’ voor de onderstaande gesprekken en het rondetafelgesprek.
  2. Voeren van gesprekken met de initiatievenplatforms uit de DC-groep over hun ervaringen, ideeën en behoeften t.a.v. de democratische legitimiteit van hun initiatieven (5 gesprekken). Dit mondt uit in een overzicht van de behoeften en wensen van de initiatievenplatforms om zich hierin verder te ontwikkelen.
  3. Rondetafelgesprek met enkele experts en de platforms over een hedendaagse invulling van democratische legitimiteit en mogelijkheden voor de versterking hiervan voor de platforms. Mogelijke experts zijn Bram Eidhof, Anke Michels, Martijn van der Steen en Marije van den Berg. Dit n.a.v. de voorverkenning en de uitkomsten van de gesprekken met de initiatievenplatforms. Tijdens dit gesprek bereiden we ook de thema-sessie op de netwerkbijeenkomst voor (zie hieronder).
  4. Thema-sessie rondom democratische legitimiteit met de DC-groep en andere geïnteresseerden, zoals gemeenten en andere instituties op de netwerkbijeenkomst,. Op basis van de interviews, het rondetafelgesprek en de bespiegelingen en ervaringen in het land. De netwerkbijeenkomst is een samengestelde bijeenkomst van het netwerk van Initiatievenknooppunten, de omooc-community Werken met Maatschappelijk initiatief, de Leerkring Gemeenten en maatschappelijk initiatief en het leernetwerk Samenspel burgerinitiatieven en overheden. 
  5. ‘Kennisproduct’ maken voor de Initiatievenknooppunten en gemeenten.

icoontjes20 2017

Dit thema heeft veel raakvlakken met het thema dorps- en wijkdemocratie. In 2017 bekijken we hoe we dit scherper op elkaar kunnen aansluiten en ontwikkelen we een woordenboek voor initiatiefnemers en lokale overheden.

icoontjes20 Kennismakelaars: Rinske van Noortwijk & Irini Salverda

Contact: rinske.noortwijk@greenwish.nlirini.salverda@wur.nl

Telefoonummers: Rinske – 06-24757257 / Irini – 0317-481652

Functie: Rinske is werkzaam bij Greenwish. Irini is werkzaam bij WUR/Alterra.

icoontjes20 Experimenten: 

Betrokken partijen

Naast Greenwish en WUR/Alterra wordt ook aangesloten bij het netwerk van Lokale initiatievenknooppunten. Tevens wordt gebruik gemaakt van de ervaringen van de Rolling Stone bijeenkomsten die de afgelopen jaren zijn georganiseerd door Birgit Oelkers/Kracht in NL. Ook wordt samengewerkt met Jurgen vd Heijden, ATOsborne. Bovendien worden verschillende deskundigen en wetenschappers betrokken bij de expertmeeting.

Artikelen en meer informatie

Democratic Challenge – Discussiepaper

De Democratic Challenge is een initiatief van het ministerie van BZK, uitgevoerd door de VNG.