Omgevingswet

De Omgevingswet, die vanaf 2018/19 alle activiteiten in de fysieke leefomgeving moet vereenvoudigen, steunt voor een groot deel op vertrouwen in de doe-democratie, participatie en cocreatie. Ruimte voor maatschappelijke initiatieven en vroegtijdige betrokkenheid van burgers en ondernemers bij de ontwikkeling van plannen en bij besluitvorming – ook met betrekking tot de initiatieven van andere burgers en ondernemers – spelen een belangrijke rol. Het fysieke domein lijkt hiermee het eerste beleidsterrein te worden waarop – door middel van de Omgevingswet – voorzichtige stappen worden gezet met ‘loslaten’. In theorie een ideale context voor de verdere ontwikkeling van de doe-democratie!

De Omgevingswet brengt kansen mee voor nieuwe democratische praktijken, maar ook zorgen over de borging van het democratisch gehalte van meer open en vrije proces. Er moet participatie zijn en zelfs een participatieplan, maar is dat voldoende om een democratisch proces te realiseren?

Aanpak

De Omgevingswet is een nieuw thema binnen de Challenge, maar verschillende andere organisaties zijn hier al een tijd mee bezig. Wij sluiten daar – vanuit onze eigen invalshoek van lokale democratie – graag bij aan. Samen met het programma Aan de slag met de Omgevingswet – waarin Rijkswaterstaat (namens het ministerie van Infrastructuur & Milieu), VNG, Interprovinciaal Overleg en Unie van Waterschappen participeren, doen we een oproep voor nieuwe democratische experimenten rondom de Omgevingswet. 

Hoewel de Omgevingswet er pas in 2018/19 is, wordt er nu al volop geëxperimenteerd. Wij zoeken experimenten met een specifiek democratische invulling waar we van kunnen leren.  Wij bieden die experimenten exposure, maar vooral een gezamenlijk leertraject met expertise, advies en uitwisseling dat we samen met de experimenten vorm willen geven. Lessen en voorbeelden kunnen vervolgens worden gedeeld in een publicatie of handreiking.

‘Het nieuwe omgevingsbestel veronderstelt een reservoir aan maatschappelijke energie. Is dat er wel? Mensen hebben meer te doen, er komen meer claims op hen af (zoals mantelzorg) en niet iedereen beschikt over dezelfde vaardigheden. Er is het risico de participatieve samenleving te overvragen en er is kans op spanning met representatieve democratie (hoe representatief zijn de actievelingen?)’. – SCP.

icoontjes24 2017

In 2017 is de leerkring Overheidsparticipatie in de Omgevingswet gestart met een tiental gemeenten en initiatiefnemers. Deze richt zich op vernieuwende experimenten. De lessen die uit deze kring worden verzameld, worden aangeboden aan de colleges en gemeenteraden van 2018. Er worden een drietal zaaibijeenkomsten georganiseerd; daarnaast wordt aan elke gemeente maatwerk geleverd voor het zetten van de volgende stappen. Neem voor meer informatie contact op met Lisa: lisa@democraticchallenge.nl.

Planning

  • Startbijeenkomst – Sneek: 9 december 2016
  • Zaaibijeenkomst 1 – Utrecht: 21 maart 2017
  • Zaaibijeenkomst 2 – Den Bosch: 29 juni 2017
  • Werkbezoek – Markdal: 6 september 2017
  • Zaaibijeenkomst 3 – n.n.b.: 30 november 2017

icoontjes24 Kennismakelaar: Peter van Rooy

De kennismakelaar op dit thema is Peter van Rooy. Peter van Rooy werkt ruim vijfentwintig jaar als extern collega voor en met medewerkers, directieleden en bestuurders van overheden en marktpartijen. Met zijn onorthodoxe doch constructieve aanpak van maatschappelijke kwesties, is hij procesregisseur van tal van beleidsexperimenten en gebiedsontwikkelingen. Hiervoor heeft hij diverse prijzen in de wacht gesleept.

icoontjes24 Experimenten: 

Artikelen en meer informatie

De Democratic Challenge is een initiatief van het ministerie van BZK, uitgevoerd door de VNG.