Vertoont 118 experimenten

CouncilWise

CouncilWise kan door een gemeente ingezet worden om in dialoog te komen met wijken, buurtverenigingen, ondernemersverenigingen of zelfs de hele bevolking van de gemeente. Bijvoorbeeld om te zorgen dat u draagvlak krijgt voor een nieuw beleidsvoornemen, of dit zelfs in co-creatie vormgeven, het evalueren van voortgang van initiatieven rond welzijn, sport, veiligheid, etcetera. CouncilWise zorgt ervoor dat een ambtenaar in 3 minuten tijd een dialoog start met één of hooguit enkele vragen of stellingen, uitstuurt aan een panel of toegankelijk maakt via diverse kanalen voor 10 tot 10.000'en deelnemers.

Thema(s):
E-democratie

Mooi, mooier Middelland

Mooi, mooier Middelland wil zeggenschap voor bewoners en ondernemers in Middelland (Rotterdam-Centrum) vergroten door samen met de gemeente te werken aan een programma voor 2016, 2017 en 2018. Samen willen zij de wijk (11 duizend inwoners) sociaal sterker, veiliger en mooier maken. De gemeente stelt 9 miljoen euro (voor drie jaar) beschikbaar voor uitvoering van de plannen.

Thema(s):
Dorps- en wijkdemocratie

Deep Democracy

Deep Democracy kan door de raad worden ingezet om een grondige dialoog te voeren over wat er verandert aan de rollen van actoren binnen een vernieuwende gemeente. De raad wordt proactief, zoekt diepgang, verkent de tegenstem en komt na lastige gesprekken tot gedragen besluitvorming. Mensen komen in beweging, leren sterke overtuigingen los te laten en werken vanuit gezamenlijkheid. Deep Democracy draagt zo bij aan het creëren van een gemeenschap.

Thema(s):
Democratische vaardigheden

Nieuwe dorpsdemocratie Neerijnen

Doordat Neerijnen gaat fuseren is het extra belangrijk dat dorpen en kernen een actieve dorpsdemocratie ontwikkelen, met meer invloed en zeggenschap, en ook meer draagvlak! Deze gedachte komt voort uit het traject Neerijnen Top: naast het ontwikkelen van nieuwe verbindingen tussen representatieve en participatieve democratie, moet de gemeenteraad leren loslaten.

Thema(s):
Dorps- en wijkdemocratie

Samenspreker

De Samenspreker, een bouwsteen uit het grotere geheel van SamenZoetermeer; zorgt voor gezamenlijk werken aan breed gedragen oplossingen voor grote en kleine vraagstukken; gericht op het ‘samen aan tafel brengen’ van gemeenten en samenleving, naast elkaar. Door een universeel ontworpen procesaanpak – de Samenspraaktafel – ontstaat een meer gelijkwaardig en democratisch speelveld.

Thema(s):
E-democratie

De Raad op Pad

De kern is dat de raad op pad gaat om te luisteren. Bij zowel de kernenbezoeken als bij de themabijeenkomsten kunnen inwoners pitchen over zaken die zij onder de aandacht van de gemeenteraad willen brengen. De raad haalt dus op. De opbrengst wordt in de eerstvolgende raadsvergadering besproken en kan leiden tot een opdracht aan het college op een of meer thema's op te pakken. Bij de themabijeenkomsten (er is tot nu toe één geweest over groenbeleid) kan de raad op basis van de pitches het college een opdracht meegeven om het beleid in een bepaalde richting uit te werken. Hier wordt dus ook de kaderstellende rol van de raad versterkt.

Thema(s):
Gemeenteraad & zeggenschap

Heuvelrug Raadsaanpak

De Heuvelrug Raadsaanpak is een combinatie van een structuur- en cultuuraanpak die elkaar onderling versterken. De structuurwijziging voor de werkwijze van de raad is ingegaan februari 2015, de basis voor de op verbinding en samenwerking gerichte aanpak is in 2014 al vóór de verkiezingen gelegd. Daarnaast is het zeer belangrijk dat de betrokkenen ook handelen in het gedachtengoed van de aanpak. Dus ook bereid zijn de andere echt serieus te nemen (te luisteren). De consentbesluitvorming ondersteunt hier bij. De vergaderstructuur is blijvend veranderd en de raadsleden geven aan dat de onderlinge sfeer en besluitvorming verbeterd is. Ook de burgertevredenheid is toegenomen. Bij de evaluatie van twee jaar raadsprogramma is de wens uitgesproken in 2018 op vergelijkbare wijze tot een samenwerking te komen.

Thema(s):
Gemeenteraad & zeggenschap

Havenlab Heemstede

Heemstede heeft een haven die ontwikkeld mag worden. De gemeenteraad heeft het inrichtingsplan voor de haven in handen gelegd van inwoners. Dit noemen wij het Havenlab. Doel is om te komen tot een gedragen inrichtingsplan dat concreet en uitvoerbaar is. Een raadswerkgroep, waarin alle fracties vertegenwoordigd zijn, fungeert als gedelegeerd opdrachtgever vanuit de raad en is indersteuner en procesbegeleider. De raad heeft in een intentieverklaring bij aanvang vastgelegd dat het resultaat zal worden getoetst op het goede verloop van het proces. Er zijn verder vooraf geen kaders meegegeven. Het is een leerproces in het delen van zeggenschap.

Thema(s):
Gemeenteraad & zeggenschap

Twentement

Bij regionale samenwerking worstelen gemeenteraadsleden met hun democratisch mandaat. De regionale bestuurlijke samenwerking kent een democratisch deficit. Regionale democratie is meer dan een optelsom van gemeenteraden. Democratie is meer dan representatie. Met ons experiment willen we dat aantonen én als kracht benutten voor de Twentse samenwerking. We willen de deliberatieve, participatieve en representatieve democratie in Twente rondom de Twentse samenwerkingsagenda met elkaar verbinden. Democratie moet weer een feest worden, al zullen we wel zelf de slingers moeten ophangen. Een festival van democratie. Een nieuwe vorm van volkssamenkomst. Ons voorbeeld ligt in Scandinavië, waar de waarde hiervan dubbel en dwars bewezen is. Daarom willen we deze Folkemödet ook in Twente als terugkerend democratiefestival organiseren. We zijn daarbij geïnspireerd door vergelijkbare democratiefestivals: Almedalenveckan (S), Arendalsvecken (N), Arvamusfestival (Est) en Folkemödet Bornholm (DK). Ons experiment zal laten zien dat in aanpak, vorm en resultaat verbinding tussen oude en nieuwe democratie in de regio niet alleen mogelijk is, maar vooral ook heel veel kracht en energie oplevert.

Thema(s):
Regionale democratie

Create your own Space-S

Bij de nieuwbouwwijk Create your own SPACE-S kortweg SPACE-S, zijn alle beslissingen over samenleven, publieke ruimte, stedenbouw, architectuur, budgetverdeling, beheervraagstukken, etc gemaakt door de toekomstige bewoners, in overleg met en gefaciliteerd door de woningbouwcorporatie en op de achtergrond de gemeente. De betrokken bewoners gaven een andere kijk op essentiële onderdelen van het wonen, waarmee ze samen met luisterende professionals de wijk vorm hebben gegeven. Alle beslissingen werden gemaakt tijdens collectieve bijeenkomsten. Deze bijeenkomsten werden voorbereid door de corporatie in samenwerking met bewoners. Het was nooit nodig om te stemmen, omdat je met elkaar de keuzes had gemaakt, en iedereen zich bewust was van de afwegingen en consequenties. Betrokkenheid en meedoen geeft een garantie voor juiste keuzes. Het was ook niet nodig dat iedereen altijd aanwezig was. Je wist dat anderen met elkaar ook de doordachte afweging konden maken die representatief was voor de groep.

Thema(s):
Dorps- en wijkdemocratie

Zoetermeer Actief Mijn Wijk

Stichting Zoetermeer Actief werkt samen met de gemeente. Met de wijk webpagina's wordt lokaal nieuws door geïnteresseerde burgerjournalisten gebracht. Hierbij is ruimte voor berichtgeving rondom thema's die specifiek in die wijk belangrijk zijn. De burgerjournalisten zijn onder andere inwoners met een bijstandsuitkering van de gemeente. De gemeente biedt hen de kans nieuwe werkervaring op te doen in een nieuw vakgebied of in aanvulling op bestaande ervaring. Stichting Zoetermeer Actief is opgericht in 2012 en sinds enkele maanden gestart met wijkwebsite. Binnenkort starten de eerste inwoners met een bijstandsuitkering in hun wijk met het maken van een wijk nieuwspagina op de website: www.zoetermeeractief.nl

Thema(s):
Burgerjournalistiek

Doe Mee Zoetermeer

De gemeente heeft in haar verordening vastgelegd dat zij bij iedere beleidsontwikkeling in het gehele proces de burgers raadpleegt. Voor een project of ontwikkeling van start gaat wordt de raad per memo geïnformeerd over hoe de samenspraak wordt ingericht. Vanuit de raad is een adviesgroep ingesteld die dit monitort. Twee projecten worden aan de buitenwereld aangeboden via dit nieuwe platform. Dit is zowel voor de betrokken ambtenaren als voor inwoners de eerste keer dat een dergelijk experiment wordt gedaan. De verschillende ronden van samenspraak worden (onder andere) online ingericht. De website is 1 juli jl. online gegaan en wordt in het najaar nog met aandacht gelanceerd. Naast dit online platform om mee te doen wordt ook gebruik gemaakt van polls via Facebook. (Dit is niet nieuw voor de gemeente) En naast online zullen er ook offline activiteiten komen voor de samenspraak.

Thema(s):
E-democratie

Denktank Inwoners en Raad

De Denktank Inwoners en Raad is een wisselende groep van raadsleden en enthousiaste inwoners die eens per kwartaal in gesprek gaat op een informele en openbare locatie, bijvoorbeeld in een café, om van elkaar te leren en samen nieuwe activiteiten op te zetten met het oog op de versterking van de relatie tussen inwoners en raad. Ze horen van elkaar welke knelpunten er zijn in communicatie en uitvoering, waarom politiek soms te ver van de leefwereld van inwoners afstaat, welke activiteiten er (in den lande) worden georganiseerd om inwoners bij de beleids- en besluitvorming te betrekken en om daadwerkelijk nieuwe activiteiten op te zetten. Het is een manier waarop inwoners en raadsleden met elkaar op een gezellige en ongedwongen manier, zonder vaste agenda, in gesprek gaan en elkaar weten te inspireren.

Thema(s):
Gemeenteraad & zeggenschap

Vragenvuur

Dit experiment geeft inwoners een stem. Zij bepalen wat de politiek moet bespreken, waarop politici moeten reageren en wat zij moeten agenderen in de gemeenteraad. Dat doen bewoners door een vraag voor te leggen aan de politiek. De politiek reageert of antwoordt op die vraag en de (burger)journalist volgt vervolgens wat er met de reactie van de politiek gebeurt. Verandert er ook werkelijk iets, wordt een weeffout opgelost of een succesverhaal beloond?

Thema(s):
Burgerjournalistiek

Werken met Pleinen

Pleinen zijn goed ontworpen bijeenkomsten waarin het goede gesprek plaats vindt tussen die partijen, gemeente, regionale partners en burgers die samen een maatschappelijk of ruimtelijk vraagstuk willen oplossen of verder helpen. Pleinen bieden een heldere structuur en bouwstenen voor een opdrachtgever vaak een gemeente, maar ook een andere initiatiefnemer - om een bijeenkomst zo op te zetten dat een intensieve samenwerkingssfeer ontstaat en er duidelijke afspraken gemaakt worden over het vervolg. Een Plein werkt specifiek met de verschillen in drijfveren, belangen en ambities tussen mensen en is daarom een hele mooie vorm om te oefenen met nieuwe vormen van democratie in kleine kernen en tussen dorpen. Het Pleinen-concept biedt hiervoor hele mooie handvatten.

Thema(s):
Democratische vaardigheden

Transitiekabinet

Lokale gemeentepolitiek is doorgaans gericht op de jaarlijkse gang van zaken in een gemeente over een zichtperiode van een College, zijnde maximaal 4 jaar. En hoewel er talloze toekomstscenario's, vergezichten en 2030-plannen worden opgeschreven in gemeenten en regio's, wordt er nog voornamelijk gestuurd op korte termijn en op de traditioneel bestuurlijk-organisatorische- begrotingstechnische agenda. Voorbeeld: wonen, duurzaamheid, welzijn, sport, zorg, werk, onderwijs, inkomen, toerisme, etc En daar wringt de schoen. Deze bestuurlijk-organisatorische agenda matcht niet meer met de nieuwe maatschappelijke agenda van verandering en vernieuwing. Dat met die agenda's moet dus echt anders! Waarom? Omdat we leven in een tijd van grote transities.

Thema(s):
Gemeenteraad & zeggenschap

Inwonersmarkt voor gede(e)l(egeer)de zeggenschap

De gemeenteraden van Aalburg, Werkendam en Woudrichem hebben besloten om per 1 januari 2019 samen te gaan in een nieuw te vormen gemeente. In het kader van deze herindeling zijn meer dan 20 groepen inwoners aan de slag gegaan met het opstellen van een toekomstvisie voor de nieuw te vormen gemeente, gebaseerd op het gedachtengoed van creatieve concurrentie. Eind 2016 is de concept toekomstvisie gereed. In het herindelingstraject zijn in 2017 en 2018 concrete uitvoeringsprojecten voorzien. Het experiment dat wordt aangemeld voor Democratic Challenge is één van deze projecten.

Thema(s):
Gemeenteraad & zeggenschap

Pilot Omgevingswet Oosterwolde

Met de pilot de samenleving van Oosterwolde uitgenodigd om te komen met initiatieven en ideeen. De gemeente heeft daarbij een andere rol dan voorheen: zij stelt (alleen) waar nodig duidelijke doelen en kaders maar laat de concrete invulling daarbinnen over aan de samenleving. De focus van de overheid is meer dan nu gericht op het proces en bij de beoordeling van nieuwe initiatieven staat het ‘ja, mits principe’ centraal.

Thema(s):
Omgevingswet

3DeWolden

Dit experiment beoogt een nieuwe werkwijze van de gemeenteraad. In de nieuwe situatie is een betere scheiding aangebracht tussen dialoog, debat en besluitvorming, verdeeld over drie of vier donderdagavonden per maand. In de dialoogfase gaat de raad in gesprek op locatie om op te halen en uit te wisselen. Ook krijgen inwoners de mogelijkheid om thema’s aan te dragen die zij belangrijk vinden. Debat vindt plaats in de raadszaal. Nog maar eens per maand vindt een besluitvormende raadsvergadering plaats. In de nieuwe werkwijze wordt een deel van die besluitvorming ook digitaal gedaan. Daardoor kan de raad maatschappelijker en efficiënter werken en vermindert dit de werkdruk van raadsleden. In het politieke seizoen 2016/2017 wordt met deze werkwijze geëxperimenteerd (pilot) zonder het Regelement van Orde aan te passen.

Thema(s):
Gemeenteraad & zeggenschap

Inspraak Online

Inspraak Online biedt een Gemeente de mogelijkheid om haar inwoners te betrekken bij de lokale besluitvorming. In plaats van en/of aanvullend op fysieke inspraak middagen/avonden biedt Inspraak Online de mogelijkheid om inwoners online te informeren en te betrekken. Het grote voordeel hiervan is dat je meer inwoners kan bereiken en dat meer inwoners hun mening zullen geven, zowel live als achteraf. Door de inzet van een professioneel webinar betrek je de inwoners bij de lokale politieke besluitvorming. Een professioneel webinar is een online uitzending die via Internet te volgen is. Kijkers kunnen live maar ook achteraf naar de uitzending kijken. Tijdens de uitzending is het mogelijk dat kijkers vragen stellen, mee doen aan polls en Twitter berichten kunnen achterlaten.

Thema(s):
E-democratie

Journalistiek in de Wijk

Bewoners waarvan we verwachten dat ze participeren (in de samenleving, in projecten die voor hen van belang zijn), zijn er bij gebaat goed geïnformeerd te zijn (voorwaarde). Zij kunnen als geen ander daarin ook zelf een zeer belangrijke rol vervullen: (wijk)nieuws brengen vanuit het eigen perspectief.

Thema(s):
Burgerjournalistiek

The Power of Ten

The Power of Ten is een organisatiestructuur die mensen in staat stelt om de verantwoordelijkheid voor educatie over te nemen van de overheid. Zo wordt men zelf verantwoordelijk voor de eigen ontwikkeling. Daardoor ontstaat tevens een belangrijk democratisch forum, dat op tien verschillende niveaus kan functioneren. Het systeem kan lokaal beginnen en uitgroeien tot een krachtig burgermandaat.

Thema(s):
Overige experimenten

Huiskamergesprekken en burgertop in Leiden

Leiden gaat 100 huiskamergesprekken houden, verspreid over de stad. Zo komt een dialoog tot stand tussen 750 Leidenaren die samen een afspiegeling vormen van de bevolking. Uiteindelijk wordt er een manifest gepresenteerd aan de samenleving: burgers, instellingen, bedrijven en politiek.

Thema(s):
Overige experimenten

Van buurtplatforms naar buurtnetwerken

De nieuwe buurtnetwerken van Maastricht willen de spil worden van de buurt. Eigenaarschap van buurtbewoners staat daarbij centraal. Het buurtnetwerk maakt samen met de buurt een toekomstvisie en bekijkt wat de buurt op eigen kracht kan realiseren. Het netwerk streeft ernaar een gelijkwaardige partner van de gemeente te worden.

Thema(s):
Dorps- en wijkdemocratie

KHOR II

KHOR II is een architectuur-als- theater project waarmee het Nederlands-Belgische collectief TAAT de uitdaging van de openbare ruimte opzoekt en het plein als decor kiest. TAAT ziet het plein als een vergeten culturele dimensie en gaat op zoek naar de idee van een gemeenschap die fysiek verbonden is met een centrale plek. KHOR II verbindt op een unieke manier sociale ontwikkeling met hedendaagse kunst. Met een combinatie van theater en architectuur wordt het gesprek over actuele vraagstukken omtrent gemeenschapszin, participatie en culturele diversiteit op een speelse en directe manier in de samenleving geplaatst. Om de brug te slaan tussen artistieke integriteit en sociale urgentie
 werkt TAAT samen met Movisie, Angl, Stadvogels en Stipo.

Thema(s):
Dorps- en wijkdemocratie

SindeR

SindeR (Stem in de Raad) is een online-community waar Groningse burgers met elkaar kunnen discussiëren over lokale politieke besluiten en vraagstukken die invloed hebben op hun eigen leefomgeving, een initiatief van raadslid Marjet Woldhuis: ‘Als gemeenteraad kunnen we op een open en transparante manier communiceren met burgers. We passen ons als politiek aan aan de maatschappij, met het doel dat mensen weer gaan meedoen. Op een laagdrempelige manier: thuis op de bank kun je je bezighouden met thema’s die leven in jouw gemeente, in jouw wijk.’ Daarnaast wil SindeR meer gebruikmaken van het recht op het initiatiefvoorstel. Via de community op de gemeenteraadsagenda kunnen mensen hun ideeën delen.

Thema(s):
Gemeenteraad & zeggenschap

Ecodorp Boekel

Ecodorp Boekel maakt in de besluitvorming gebruik van Holarchie, een aangepaste vorm van Holacracy. Dankzij deze methodiek werkt de organisatie als een zwerm vogels op zoek naar insecten. Binnen één jaar ontwerpen zij daarmee een cirkel van tien innovatieve, CO2-negatieve, energieneutrale woningen. En daarna gaan ze zelf bouwen!

Thema(s):
Democratische waarde van initiatief

De Vloggende Wethouder

Met als doel te werken aan verbinding en het herstel van vertrouwen tussen lokaal bestuur en de samenleving, laat deze wethouder zien wat er achter de schermen gebeurt en brengt hij verhalen en initiatieven uit de wijk in beeld. Check de verhalen op youtube.com/jockorensen.

Thema(s):
Gemeenteraad & zeggenschap

MienskipsEnergie

MienskipsEnergie in gemeente Súdwest-Fryslân wil de lusten, lasten en zeggenschap over een duurzame energievoorziening op grotere schaal (bijvoorbeeld een zonnepanelenveld) neerleggen bij de samenleving. Als eerste stap geven initiatiefnemers heel beknopt aan wat zij willen en hoe zij acceptatie, rendement en participatie gaan organiseren. ‘Zij maken hun eigen spelregels’, zegt Peter Dijkstra, verantwoordelijk voor Duurzaamheid in Súdwest-Fryslân. ‘Als de raad het vervolgens een goed idee vindt, kunnen initiatiefnemers aan de slag met de plannen. De kern is: de legitimiteit van een besluit ligt bij initiatiefnemers.’

Thema(s):
Omgevingswet

Jongeren Auditoren

De verkozen bezetting van de gemeenteraad is een vorm van representatieve democratie. Consequentie daarvan is de relatieve afstand - ook in de tijd bezien - tot de burgers, waaronder jongeren. Besturen van de samenleving heeft afstand tot leven in de samenleving tot gevolg en dit leidt niet zelden tot belangen- en waardering tegenstellingen. Het delen van de zeggenschap met de gemeenschap, waaronder jongeren, heft de afstand, de onbetrokkenheid, de belangen- en waarderingstegenstellingen op. Althans dat is de wens, alsmede het kader van dit experiment. Gemeentelijke organisaties en de gemeenteraden daar binnen verkrijgen een andere besturingspositie dat uitwerkt in een andere hoofdrol.

Thema(s):
Checks & balances

Mijn Den Bosch

Mijn Den Bosch is een burgerbeweging die autonoom de agenda van de toekomst van de stad (gemeente) formuleert. Burgers laten hun stem horen omdat ze dat zelf doen als burgers onder elkaar en niet omdat de gemeente daarom vraagt. De burgers nemen het heft in handen voor hun eigen toekomst. Het is dus geen check op beleid, maar een impuls voor beleid. Het is een stap ervoor, waar moet volgens de stad beleid voor worden gemaakt? Een stip op de horizon voor burgers, politieke partijen, de gemeenteraad, beleidsambtenaren en de nieuwe burgemeester die volgend jaar zal worden aangesteld.

Thema(s):
Veranderprocessen & overheidsparticipatie

Progressief Woerden

Progressief Woerden maakt de stap van partij naar beweging en gemeente naar gemeenschap door een proces te starten waarin 300 dagen geluisterd wordt. De bundeling van verhalen, ervaringen en inzichten worden gepubliceerd en voor iedere Woerdenaar beschikbaar gesteld. Zo wordt er voeding gegeven aan een verdiepende maatschappelijke en democratische dialoog over de toekomst van Woerden.

Thema(s):
Gemeenteraad & zeggenschap

Binnenstad Sneek

Voor de binnenstad van Sneek stelt de gemeente een toekomstvisie op, samen met bewoners, ondernemers, bezoekers en gebruikers. De punten uit de toekomstvisie vormen de basis voor het omgevingsplan: een uitdaging gezien de vele bewegingen in de wijk, de wens om wonen aantrekkelijker te maken en tegengestelde belangen van partijen.

Thema(s):
Omgevingswet

Kernradenmodel

In het Land van Cuijk werken 5 gemeenten samen. Ze hebben een lastig proces achter de rug om tot een gezamenlijke verkenning van de bestuurlijke toekomst te komen. Dit vanwege een discussie over het wel of niet onderzoeken van de variant van bestuurlijke fusie. De ontstane impasse komt voort uit de uiteenlopende ambities om het lokale (nabijheid) te behouden en gelijktijdig een veerkrachtig (regionaal) bestuur te krijgen en alle voordelen van opschaling bereikt kunnen worden. Door te experimenteren met een Kernradenmodel (de nieuwe gemeenteraad van het Land van Cuijk bestaat uit raadsleden die per kern gekozen worden) kan deze bestuurlijke impasse doorbroken worden.

Thema(s):
Regionale democratie

Initiatieffabriek

Het recht van initiatief is een belangrijk instrument voor de gemeenteraad en zijn leden. Het biedt mogelijkheden voor de raad om de politieke agenda te beïnvloeden, maar kan ook helpen bij het vinden van aansluiting tussen politiek en burger. Door gebrek aan tijd, ervaring en soms ook kennis of politieke moed bij raadsleden, wordt het echter maar beperkt ingezet. De initiatieffabriek verleent professionele ondersteuning (aan lokale politieke fracties) bij het opstellen van een initiatiefvoorstel. Ze neemt daarbij het meeste werk uit handen, waaronder het opstellen van het voorstel zelf.

Thema(s):
Gemeenteraad & zeggenschap

Youmee

Youmee richt zich op inspraak en besluitvorming op een laagdrempelige manier voor iedereen vanaf 12 jaar. Gemeenten kunnen raadsvoorstellen op wijkniveau in Youmee plaatsen en daarbij kiezen voor één wijk, meerdere wijken of de hele gemeente. Ook kunnen er burgerbesluiten worden geplaatst.

Thema(s):
E-democratie

TIP-panel

Burgerparticipatie in optima forma, waarbij het vernieuwd element er in zit, dat alle raadstukken van te voren kunnen (en worden) geraadpleegd via het TIP-panel. De burger geeft zijn TIPS en deze worden meegenomen in de raadstukken. Dit is o.a. gebeurd bij het afvalbeleid, handhavingsbeleid, evenementenbeleid, parkeerbeleid en asielzoekersbeleid bij diverse gemeenten. De voordiscussie vond plaats in het panel, waarna de gemeenteraad een beslissing mag nemen.

Thema(s):
E-democratie

Planontwikkeling in De Greiden

Werken aan een democratische ontwikkeling via een concreet plan. Wijkbewoners willen best meepraten maar het moet wel ergens over gaan. Planontwikkeling spelen/bewegen/recreëren in de Greiden. De wijk De Greiden is in de jaren 60 van de vorige eeuw ontworpen. De wijk is in de loop der jaren veranderd. De gemiddelde leeftijd in de wijk is een stuk hoger en het aantal inwoners is gedaald van meer dan 10.000 tot ruim 7.400. Bijna een kwart van de huishoudens heeft tegenwoordig twee auto’s.

Thema(s):
Dorps- en wijkdemocratie

De Tweede Mening

Betrokkenheid van burgers en een geloof in deliberatie zijn de kernelementen van de Tweede Mening. Burgers moeten de mogelijkheid hebben om bij de samenleving in beroep te gaan tegen beslissingen of uitspraken van de gemeente. Een burgerpanel, samengesteld door loting, mag zich dan gaan buigen over de kwestie. Bewoners en gemeenten kijken vanuit een ander oogpunt naar een dilemma, maar dankzij een proces van deliberatie ontstaat de mogelijkheid om meer inzicht te krijgen in elkaars standpunt. Met twee gemeenten heeft de Tweede Mening de opkomende vragen geïnventariseerd en antwoorden gevonden. Inmiddels zijn meerdere gemeenten geïnteresseerd om mee te doen en dit experiment uit te proberen in een pilot. Gemeenten kunnen nog steeds aanhaken.

Thema(s):
Checks & balances

Buurttender

De Buurttender is een nieuwe werkvorm om de buurt meer zeggenschap te geven. Tijdens dit proces wordt de buurt in staat gesteld een buurtaanbesteding te doen. Het brengt de wensen van de buurt in kaart en helpt de buurtbewoners om die wensen om te zetten in een concreet project. Het project wordt vervolgens uitgevoerd door een partij die door de buurt zelf kiest. De gemeente speelt vooral een faciliterende rol. De Buurttender heeft al in twee buurten gewerkt; de tender zoekt nu nieuwe buurten die zelf willen bepalen en aanbesteden.

Thema(s):
Overige experimenten

De Dijk is van Ons Allemaal

Het Waterschap heeft een veiligheidsopdracht, die vanuit bewoners kan worden ingevuld. Het waterschap wil nadrukkelijk bewoners betrekken, Niet alleen bij de veiligheidstaak, maar ook in interventies voor leefbaarheid. Want er zijn meer ontwikkelingen dan een hogere dijk. Denk aan huizen bouwen als dijk, de dijk als toeristische trekpleister, de dijk als moestuin en de dijk als culturele voorziening die ook nog ‘toevallig’ het water tegenhoudt. Zowel ideeontwikkeling, aanbesteding, onderhoud en beheer wil het waterschap vanuit omgeving en bewoners starten om vervolgens te bekijken hoe de inwoners zelf regie en uitvoering kunnen organiseren. Uiteraard zonder dat dat ten koste gaat van de primaire taak van het waterschap: veilige dijken en goed waterbeheer.

Thema(s):
Overige experimenten

Eigenwijks Nieuwegein

Via een wijkaanpak die de wensen en dromen van inwoners voor de wijk centraal stelt en helpt bij het realiseren daarvan, wil de gemeente Nieuwegein komen tot netwerken van betrokken inwoners. Het doel is dat inwoners op basis van thema’s gaan meepraten en beslissen over wat er in hun wijk moet gebeuren. Wijkbewoners kunnen met een plan van aanpak komen, waarin zij aangeven wat ze zelf kunnen oppakken en waar de gemeente nodig is.

Thema(s):
Dorps- en wijkdemocratie

Tastbaar Testbaar

Een prikkelende, interactieve, toolkit voor de publieke ruimte, als instrument voor productie, reproductie en vernieuwing van de directe samen- en leefomgeving. Om de potentie van de blokkendoos als publiek instrument verder te ontdekken, te doorontwikkelen en deelbaar te maken. Het spel dat hieromheen ontstaat zal aanleiding zijn tot gesprek, discussie en observatie, een actief onderzoek naar de rol die concrete objecten kunnen vervullen binnen democratische processen. Een real-life proefopstelling laat het sociaal experiment in de praktijk zien met tweeledig resultaat: inzicht (door het monitoren van de interventie) en concreet effect van het experiment zelf.

Thema(s):
Overige experimenten

Nimma Politics

Een jongerenredactie met een maandelijkse talkshow van 15 minuten op de lokale zender N1 van Nijmegen. Een programma met interviews met politici en bekende en minder bekende jongeren en straatinterviews. Een programma over jongeren in de lokale politiek met lokale vraagstukken. Burgerschapsvorming begint bij betrokkenheid en kennis. Dat genereert Nimma Politics door het gebruik van snelle en nieuwe media, zodat meer jongeren kennis opdoen en worden betrokken bij de besluitvormingsprocessen.

Thema(s):
Burgerjournalistiek

Test je wijk

Er zijn tal van surveytools om kennis te nemen uit peilingen. Zoiets moet er ook komen op de schaal van de eigen buurt. Goede vragenlijsten moeten op dit onlineplatform zorgen voor meer kennis, zodat gemeente en politici beter aansluiten bij de wensen van de buurt. Het project zoekt een gemeente waar ze hun platform kunnen ontwikkelen en testen.

Thema(s):
Dorps- en wijkdemocratie

Demos: wie is beste burger?

Politiek en besluitvorming is leuk. Dat bewijst dit spel, ontwikkeld door de politiek filosofische afdeling van de Radboud Universiteit. In een twee uur durend spel wordt er gevarieerd met verschillende kiesstelsels en systemen waardoor de spelers verschillende democratische ervaringen ondergaan. Coalities moeten worden aangegaan en concessies gemaakt. De bedenkers van het spel zien dit graag in het onderwijs belanden, zodat burgers al vroeg gaan nadenken over verschillende vormen van democratie en besluitvorming.

Thema(s):
Democratische vaardigheden

Maatschappelijk Initiatieven Fonds (MIF)

In Den Bosch groeien en bloeien maatschappelijke initiatieven die bijdragen aan de sociale kwaliteit in de samenleving. Om deze maatschappelijke initiatieven te ondersteunen heeft de gemeente voor 2015 en 2016 een subsidieregeling in het leven geroepen: het Maatschappelijk Initiatieven Fonds (MIF). Een fonds voor ondersteuning van maatschappelijke initiatieven in het sociaal domein. Een financieel instrument waarmee het mogelijk wordt om snel in te spelen op maatschappelijke initiatieven van inwoners die als het doel hebben de sociale kwaliteit van de stad te verbeteren.

Thema(s):
Overige experimenten

Een jaar experimenteren met werk- en vergadervormen in De Raad

Amersfoort heeft een naam op het gebied van burgerinitiatieven (bijvoorbeeld rond het Soesterkwartier, de Wagenwerkplaats) en lokale democratische bewegingen (zoals de G1000 en Het Nieuwe Samenwerken). Er gebeurt veel in de stad, al dan niet in samenwerking met het gemeentelijk bestuur. De volgende stap van de raad is om zelf ook te experimenteren met vergadervormen. Een aantal pilots zullen worden gestart die door zowel de raad als door bewoners kunnen worden aangedragen. Vaste deelnemer aan de pilots is de raad zelf; deelname van de andere partijen is afhankelijk van het type pilot.

Thema(s):
Gemeenteraad & zeggenschap

Buurtbesteden

De afgelopen jaren is er in stadsdeel Oost een groot netwerk ontstaan van initiatieven en organisaties. Dankzij co-creatie en buurtbudgetten is de lokale activiteit in een versnelling gekomen. Deze versnelling willen ze in Amsterdam graag doorzetten door deze bottom-up een officiële status te geven zonder de regeldruk te verhogen. Gebiedsplannen kunnen op deze manier op een grotere schaal met bewoners worden ontwikkeld. Zo ontwikkel je een co-creatie systeem waar alle deelnemers, inclusief stadsdeel, onderdeel uitmaken van het besluitvormingsproces.

Thema(s):
Overige experimenten

Tool optimalisatie vergaderschema’s

Steeds meer gemeentelijke taken worden uitgevoerd door verbonden partijen. Een verbonden partij is een organisatie waar de gemeente een bestuurlijk en financieel belang in heeft. Een belangrijke factor in de angst voor uitholling van democratische legitimiteit is de beperkte invloed die gemeenteraden ervaren op het beleid van verbonden partijen. Een van de manieren waarop de volksvertegenwoordigers wel invloed kunnen uitoefenen is door het geven van een zienswijze op de programmabegroting en de jaarrekening van de verbonden partij. In de praktijk zijn de deadlines voor het indienen van een zienswijze voor een gemeenteraad vaak ondoenlijk. In sommige gevallen komt dit door late aanlevering van de stukken door de verbonden partij, maar heel vaak komt het ook doordat de vergadercycli van gemeenteraden niet op elkaar aansluiten of niet goed aansluiten op de deadlines die de wet of de verbonden partij heeft opgesteld. Tot slot, worden de ontwerpbegrotingen van alle verbonden partijen waarin de gemeente een belang heeft in de altijd al zo drukke periode voor het zomerreces behandeld. Als volksvertegenwoordigers hun tijd efficiënter kunnen indelen om de ontwerpbegrotingen beter te lezen, vergroot dit de democratische legitimiteit van het regionale bestuur in Nederland. Deze tool moet dit beter afstemmen mogelijk maken.

Thema(s):
Regionale democratie

Listen Up?!

Middels een Democratic Game van een dagdeel gaan 25 tot 30 studenten samen actief aan de slag met democratie op de plek waar ze dagelijks zijn: hun eigen school. In de game worden democratische vaardigheden zoals luisteren, gezamenlijke besluitvorming en omgaan met verschil getraind en aan de lijve ervaren terwijl ze inhoudelijk uitgedaagd worden om in samenwerking met hun mede-studenten te definiëren welk onderdeel van de school ze willen verbeteren en voor deze verbetering met praktische voorstellen te komen. Hiermee snijdt het mes aan twee kanten: studenten worden uitgenodigd om actief mee te denken en mee te bouwen aan het reilen en zeilen van hun school, terwijl ze intussen kennismaken met dilemma’s van besluitvorming (hoe kiezen we onze casus?), omgaan met verschil en minderheden (wat doen we met niet gekozen casus?).

Thema(s):
Democratische vaardigheden

GoodGovernanceMonitor

Dit initiatief is gericht op de invoer van een nieuwe vorm van politiek en het beheersen van conflicten. Rondom kwesties worden alle belanghebbenden op een vernieuwende wijze bij het besluitvormingsproces betrokken, waardoor stakeholders nieuwe inzichten over elkaar vergaren. Door middel van een ‘integriteitscheck’ en ‘effectmeeting’ is deze aanpak geen zwaar verlies voor de minderheid. Een systeem gebaseerd op een gezamenlijke besluit en eerlijke compensatie voor schade.

Thema(s):
Omgevingswet

De Staat van Tilburg

De Staat van Tilburg is een online journalistiek platform dat er primair op gericht is om inwoners van Tilburg in staat te stellen beter en effectiever te participeren in de lokale gemeenschap. Om deze journalistieke taak goed te vervullen heb je veel journalisten nodig, maar wat nog meer nodig is, is kennis; kennis over wat er speelt in buurten en bij organisaties in de stad, kennis over mensen met interessante ideeën en initiatieven, vakkennis over tal van thema’s Het grote verschil met de bestaande regionale journalistiek is dat de Staat van Tilburg zich niet primair richt op actuele nieuwsvoorziening, maar een journalistiek medium is dat als primaire doel heeft het verbeteren van het functioneren van de lokale democratie.

Thema(s):
Burgerjournalistiek

Verbindingsofficieren

De ondersteuning van het gemeentebestuur voor de doe-democratie is goed, maar in haar stimulerende rol om inwoners bij de besluitvorming te betrekken valt nog veel te winnen. De Raad staat hiervoor open en denkt na over die rol, over vormen van inspraak en een ander vergadersysteem. Vanuit de inwoner gezien is steun voor burgerinitiatieven groot, maar de actieve deelname nog beperkt. Beiden zijn op zoek naar draagkracht en zichtbaarheid en hebben in deze dezelfde opdracht, ieder van uit hun eigen rol. Verbindingsofficieren moeten zorgen voor een nieuwe impuls voor de lokale democratie van Uden door de politiek en burger opnieuw samen te brengen. Groepsbelangen moeten door een nieuwe vergaderformule overstegen kunnen worden.

Thema(s):
Veranderprocessen & overheidsparticipatie

Maatschappelijk Aandeelhouders

Hoe kunnen wij zorgen dat bewoners van Nijmegen meer te zeggen krijgen over besluiten van woningcoöperaties, onderwijsbesturen en zorginstellingen? Dit is een vraag waar de gemeenteraad van Nijmegen zich mee bezighoudt. Een antwoord is er nog niet, maar moet onder meer vorm krijgen tijdens een stadsconferentie. Samen beslissen over meebeslissen, dat is de volgende stap.

Thema(s):
Overige experimenten

Coöperatieve Wijkraad

Een experiment dat voor een deel is over komen waaien vanuit Engeland, maar dankzij de G1000 Groningen een groep inwoners heeft gemobiliseerd. Een coöperatieve gemeenteraad met een vertegenwoordiging van lokale politici en inwoners die beschikken over gelijkwaardige invloed en zeggenschap. Een lotingsysteem zal zorgen voor een roulerende groep vertegenwoordigers van de inwoners.

Thema(s):
Loting & vertegenwoordiging

Samen leren en werken aan de Stad

Het doel van het project is om met betrokken actoren (in ieder geval initiatiefnemers en ambtenaren, wellicht ook raadsleden) te leren ‘on the job’, dus tijdens de samenwerking die gaande is. Door dilemma’s en obstakels te adresseren, te reflecteren op de samenwerking en in overleg bij te sturen. Voor een aantal casussen van concrete samenwerking willen we dit proces gedurende een aantal maanden volgen en vastleggen om te kunnen gebruiken in andere situaties en breder in en buiten de gemeentelijke organisatie te kunnen delen. We gaan daarbij samenwerken met kennisinstituten zoals het Onderzoeksnetwerk Sociaal Domein Utrecht (Universiteit Utrecht, Hogeschool Utrecht, Universiteit voor Humanistiek) of de USBO.

Thema(s):
Veranderprocessen & overheidsparticipatie

We kunnen elkaar nog meer vertellen

Doel van het project is niet zozeer het vernieuwen van de lokale democratie, als wel het versterken ervan. Door het gebruik van een heldere en gemeenschappelijke manier van spreken over de wederzijdse afhankelijkheid tussen inwoners en gemeente heeft een positief effect op een effectieve samenwerking tussen deze twee. Bijkomend voordeel is dat op basis van deze taal zowel de gemeentelijke dienstverlening, ook veel gehoorde begrippen als ‘eigen kracht’ en ‘zelf- en samenredzaamheid’ concreet kan worden gemaakt als een verhouding van (slechts) vijf werkwoorden. Doordat het begrippenkader aansluit op het systeem van de leefwereld wordt het door alle betrokken (h)erkent. Het maakt zichtbaar hoe een rechtsstaat (regels/sturen) en democratie (betekenissen/volgen) dienend zijn aan een samenleving (geheimen/verwonderen).

Thema(s):
Democratische vaardigheden

Placemaking Dordrecht

Placemaking is een wijze van gebiedsontwikkeling die niet uitgaat van een ruimtelijk ontwerp of plan, maar de gebruikers van een plek centraal stelt. Samen met belanghebbenden wordt gezocht naar een optimaal ontwerp, waarin het gebruik en de gebruikswaarde van de plek centraal staat. Het doel is een omgeving te creëren die het welzijn, het geluk en de gezondheid van gebruikers verbetert. Een plek waar de gebruiker zich thuis voelt. De verwachting is dat de plek hierdoor niet langer als gemeentelijk, maar als maatschappelijk eigendom wordt ervaren. Hierdoor zal de betrokkenheid van belanghebbenden bij de instandhouding van de plek toenemen. Om het maatschappelijk eigendom te bevorderen is het niet alleen belangrijk de belanghebbenden tijdig te betrekken, maar hen ook nadrukkelijk te betrekken bij de besluitvorming. De huidige representatieve gemeentelijke democratie moet een weg vinden om beslisbevoegdheden te delegeren of om in samenwerking met belanghebbenden een besluit te nemen. Als ze daar in slaagt, zal de lokale democratie meer aansluiting vinden bij de kiezers, wordt de kennis en kracht van de bewoners en ondernemer niet alleen ingezet voor het eigen belang maar voor de stad als geheel en ontstaat een positief klimaat voor nieuwe initiatieven.

Thema(s):
Dorps- en wijkdemocratie

Thinkin

Thinkin is in staat om op twee nieuwe en beklijvende manieren een bijdrage te leveren aan de lokale politiek: door e-debat en door een re-fair-rendum aan te bieden aan alle burgers, jong en oud. E-debat zorgt ervoor dat meer kennis van betrokken burgers beschikbaar komt voor de politiek, zowel wat betreft feiten als wat betreft voorkeuren. Maar E-debat zorgt er vooral voor dat iedereen die meedoet een gelijke invloed heeft op het eindresultaat. Een re-fair-rendum is alleen mogelijk via het proces van Thinkin en zorgt ervoor dat bij een referendum de meerderheid ook altijd in hun eigen formulering een opdracht kan toevoegen. Tegelijkertijd is er de afspraak dat de formulering die de verliezende minderheid meegeeft ook in het uit te voeren besluit een plaats zal krijgen. Het is in die zin heel erg Nederlands dat we als betrokkenen de kans krijgen om extra onderhandelruimte toe te voegen in het uitvoeringsproces. Sturen wordt dus net iets makkelijker en tegelijkertijd democratischer. Het Thinkin proces, dat beschikbaar is in een beveiligde apparaat-onafhankelijke digitale omgeving, is er op gericht om iedereen plaatsonafhankelijk, en tijds-flexibeler toegang te geven tot het politiek proces.

Thema(s):
E-democratie

BeterBesluit

Slagvaardig werken vraagt om 'draagvlak' voor besluiten. Projecten verlopen sneller en beter als ze kunnen rekenen op brede steun, dat is het fundament van succes. BeterBesluit is een praktische methode om juist dat draagvlak te bereiken. De theorie en inzichten uit sociocratie en holacratie zijn verwerkt in de simpele BeterBesluit-methode én een educatief spel: de serious game van BeterBesluit.

Thema(s):
Democratische vaardigheden

Burgerdossier

Centraal staat de mogelijkheid om elke burger de mogelijkheid te bieden om een eigen dossier te beheren, waarbij informatie gedeeld kan worden met anderen. De burger beslist met wie hij welke gegevens uit zijn dossier wil delen. Dit zou de basis kunnen zijn voor een revolutie waarbij de burger weer zijn natuurlijke plek krijgt in elk denkbaar proces, namelijk die van centrale spil. Dit maakt fundamenteel andere inrichting van processen mogelijk in vrijwel alle denkbare interactie tussen een burger en zijn omgeving (met andere burgers, overheid, organisaties, bedrijven etc.). De implicaties hiervan reiken zeer ver. In volle glorie kan gesproken worden over een volstrekt nieuwe efficiëntere en effectievere manier van samenleven en samenwerken.

Thema(s):
E-democratie

G1000 Schiedam

De trekkers van de G1000 in Schiedam zoeken naar mogelijkheden om zoveel mogelijk inbreng uit de samenleving te benutten. Zo willen ze graag mensen in de bijstand betrekken bij de organisatie van de burgertop. Een breed sociaal gedragen evenement zorgt ervoor dat de kracht van de dag langer kan worden vastgehouden. Bijstands- en andere uitkeringsgerechtigden kunnen hierin een belangrijke rol spelen.

Thema(s):
Overige experimenten

City4U

De burgers kunnen via dit platform digitaal problemen, verwachtingen en ideeën aanleveren voor de geselecteerde projecten van de gemeente. Het platform helpt om de input slim te classificeren door de burger een aantal relevante kenmerken te laten invullen. Door het tonen van eerdere inbreng, middels “likes” à la Facebook, wordt dubbele input voorkomen. Het idee is dat het online platform ook offline in groepsverband in te zetten is voor het verzamelen van input op inspraakavonden en bijvoorbeeld op scholen en/of verzorgingstehuizen.

Thema(s):
E-democratie

Z-Battle

Een Democratic Challenge op lokaal niveau. De gemeente Zeist gaat op zoek naar ideeën onder de inwoners om lokale democratie te bevorderen. De beste drie zullen ook daadwerkelijk worden uitgevoerd. Democratische vernieuwing ziet Zeist als een belangrijke moderne ontwikkeling en verdient genoeg aandacht.

Thema(s):
Veranderprocessen & overheidsparticipatie

De Groene Motor

Amersfoort schrijft sinds 1 januari 2015 aan deze gezamenlijke Groenvisie (www.groenvisieamersfoort.nl). Er wordt een visie geschreven hoe om te gaan met ‘het groen’ in en om Amersfoort tot 2030 omtrent onder andere klimaatbestendigheid, ecologie ,recreatief groen en water. De Groenvisie, die aansluit op bestaande beleidsdocumenten, wordt de komende 15 jaar het leidende document voor de gemeente omtrent bovenstaande onderwerpen. Wat vernieuwend is, is dat we niet alleen ‘in dialoog’ zijn en blijven, maar ook de uitvoering van een deel van het beleid samen gaan vormgeven. De Groene Motor vormt het orgaan waarin die permanente samenwerking tussen stad en stadsbestuur vorm kan krijgen. En dan niet, zoals bij veel van dit soort initiatieven gebeurt met behulp van een grote subsidiepot waarvoor burgers plannen mogen indienen. Juist in deze tijd van grote bezuinigen zullen we anders moeten werken.

Thema(s):
Veranderprocessen & overheidsparticipatie

Democracy by Design

Democratie is meer dan wetten en politiek. We geven het dagelijks vorm met kleding, speeches, rapporten, media, openbare ruimten en gebouwen. De Democracy by Design beweging die we in Den Haag en voor Den Haag starten levert de principes en ontwerpen om bewust vorm te geven aan democratie; van stembiljetten, kiesstelsels, medialandschappen tot entrees van publieke gebouwen en online services. Wij denken dat design als concrete, scheppende discipline een verschil kan maken; dat het concept Democracy by Design een internationale beweging kan voeden die zich op een praktische manier toelegt op het bewust ingrijpen in democratische systemen. Ons project leidt tot concrete producten, diensten en ruimtes en start een debat over vorm, gebruik en democratische waarden. Zo kan een plein, een stoel, een raadzaal of een app meer of minder democratisch worden.

Thema(s):
Overige experimenten

Hart voor Burgers

De nieuwsvoorziening in de regio is belangrijk voor de lokale democratie. Nu de lokale onderzoeksjournalistiek steeds meer onder druk staat door bezuinigingen, ontbreekt het te vaak aan onafhankelijk nieuws met duiding (achtergronden). De transitie naar de participatiemaatschappij biedt kansen om lokale onderzoeksjournalistiek te verbinden aan lokale uitdagingen van onze samenleving en de signalerings- en oplossingskracht van burgers (‘de samenleving’) hierbij te benutten. De vraag “wat speelt er in onze regio?’ staat hierbij centraal. In dit project werkt een sterk burgernetwerk van onderop door middel van een digitaal vertelpunt aan lokale onderzoeksjournalistiek. De resultaten van het project vormen de basis voor de ontwikkeling van nieuwe diensten en een duurzaam business model onder deze vorm van lokale burgerjournalistiek. Samen met een partnernetwerk (overheden, lokale media, start-ups) werken we dus aan het toekomstige fundament onder deze nieuwe manier van lokale onderzoeksjournalistiek van onderop.

Thema(s):
Burgerjournalistiek

Stadsgesprekken

De gemeente Utrecht startte vorig jaar met Stadsgesprekken om de kennis uit de stad beter te gebruiken in ingewikkelde vraagstukken. Het vraagstuk bepaalt de vorm van het gesprek en de deelnemers; er is geen vast format. Uit een tussenstand (voorjaar 2015) blijkt dat de Stadsgesprekken veel ideeën opleveren om vraagstukken verder te brengen. Daarnaast leveren de gesprekken positieve energie op en versterking van netwerken in de stad. Via de challenge wil Stadsgesprekken de volgende stap zetten: meer bewoners erbij betrekken en ervoor zorgen dat de Stadsgesprekken gedragen worden door bewoners in plaats van de gemeente.

Thema(s):
Democratische vaardigheden

Crowdfunded Lobbyist

Organisaties werken samen met lobbyisten om regelruimte te scheppen en beleid aan te passen via de politieke weg. Bedrijven huren lobbyisten in zodat zij niet zelf door de stevige muren van het bestuur hoeven te breken om zaken te bereiken. Het is een specialistisch werkje, maar bewoners zouden deze truc kunnen overnemen door via online crowdfunding gezamenlijk een lobbyist in te huren. Door koppeling met www.petities.nl zou dit mogelijk moeten worden voor het hele land.

Thema(s):
Overige experimenten

Buurt leidt Raad

Een digitaal systeem dat helpt om een duidelijk beeld te krijgen van wat bewoners op dat moment als belangrijk ervaren. Gemeenteambtenaren en bestuurders kunnen dit programma gebruiken om hun beleid en werk aan te passen aan actuele wensen, als alternatief voor trage en dure opiniepeilingen.

Thema(s):
Overige experimenten

Kiesbelasting

Het platform Kiesbelasting in Heerlen wil meer transparantie in gemeentelijke budgetten en begroting. Het e-platform wil gemeentelijke uitgaven in kaart brengen. Daarnaast wil het bewoners de mogelijkheid geven hun gemeentelijke belastingen te controleren door zelf te kiezen waar zij hun belastinggeld aan besteden.  In het plan mogen bewoners 10 procent van het totale bedrag vrij besteden aan een gemeentedomein naar keuze. Het initiatief wil inwoners er ook bewust van maken wat er gebeurt als er geen belasting wordt betaald. Met de kiesvrije 10 procent van de belasting kunnen bewoners via Het Vernieuwerslab stemmen op projecten en ideeën van burgers, marktpartijen of de lokale overheid. Zodat burgers niet maar één keer in de vier jaar kiezen wat zij belangrijk vinden, maar gedurende het hele jaar. De 10 procent ‘vrije ruimte’ maakt het mogelijk nieuwe innovaties, initiatieven en ideeën voor maatschappelijke vraagstukken te ontwikkelen en te financieren.

Thema(s):
Overige experimenten

Matrixdemocratie

De gemeente Landerd onderzocht de toekomstige behoeften van bewoners en de gemeentelijke opgaven die daarbij horen. Het blijkt dat bewoners meer willen meepraten en beslissen. Daarnaast zien ze de besluitvorming graag op een passend schaalniveau. Wie er besluiten neemt en op welke manier, kan per thema verschillen. Om deze aanpak te gaan uitvoeren zoekt Landerd een geschikt model voor hun ‘Matrix Democratie’. Per project of beleidsthema bepalen zij het juiste niveau van inspraak, het juiste moment en de juiste personen. Niet: altijd iets voorleggen aan bijvoorbeeld een dorpsraad. Wel: afhankelijk van het vraagstuk zoeken naar participanten en geschikte beslissers. Dit kan per project, per thema of geografische ligging worden bepaald en per onderwerp anders zijn. Ook het gewenste niveau op de participatieladder en de fase waarin een het project zich bevindt (van kaderstellend tot uitvoerend) kan verschillen.

Thema(s):
Veranderprocessen & overheidsparticipatie

Datademocratie

Heerhugowaard kan de komende tien jaar de omslag maken van ‘stenenstad’ naar ‘mensenstad’. Het experiment wil netwerken van bewoners empoweren om hieraan te kunnen bijdragen. Een eerste stap is om samen met bewoners op zoek te gaan naar de tien sociaaleconomische en ecologische kerngegevens die aangeven hoe de ontwikkeling van Heerhugowaard ervoor staat. Deze tien getallen moeten begrijpelijk zijn voor alle bewoners, belangrijk genoeg zijn voor de gemeentelijke organisatie en netwerken van actieve burgeres helpen bij meetbare, gerichte acties.

Thema(s):
Overige experimenten

Mediaroots

Door regionaal ondernemerschap, het bundelen van krachten en tegelijkertijd ruimte voor eigenheid, wil Mediaroots in  Apeldoorn een mediahuis met mondiale uitstraling financieren. Lokale ondernemers, (media)initiatieven en onderwijs met elkaar én met landelijke opererende partijen verbinden, met als beoogd resultaat: lokale media van hogere kwaliteit en de mogelijkheid om vanuit een lokale studio hoge kwaliteit te leveren.

Thema(s):
Burgerjournalistiek

Area 055

Area 055 is een open innovatieplek waar burgers kunnen klussen, testen en experimenteren. Iedereen die iets kan toevoegen, mag toetreden. Tegelijkertijd is het een onderzoekslab, proeftuin en stadsschuur. Een plek waar je kan kennismaken met de nieuwste technieken, technologieën en ontwikkelingen op het vlak van duurzaamheid. Mensen met een achterstand tot de arbeidsmarkt zijn hier ook nadrukkelijk bij betrokken.

Thema(s):
Democratische waarde van initiatief

Gelote burgerraad

Al jaren zijn vier inwoners samen met andere Amersfoortse burgers actief betrokken bij initiatieven gericht op het versterken van de democratie. Het laatste jaar spitst zich dat steeds meer toe op een experiment met een gelote burgerraad met als basis het model van Bouricius en geïnspireerd door het boek van David van Reybrouck ‘Tegen verkiezingen’. Gelote burgerraad Amersfoort wil met het experiment bijdragen aan de bewustwording van inwoners, raadsleden, ambtenaren en collegeleden dat er meerdere manieren zijn om de democratie te organiseren. Het experiment borduurt voort op experimenten die eerder in Ierland, IJsland, Canada en Nederland zijn gedaan, maar gaat verder dan dat. Het omvat alle fases van initiatief tot besluitvorming en controle, en vormt een transparant en evenwichtig systeem waarbij kennis, expertise, ervaring en belangenbehartiging op een nieuwe manier een plek krijgen.

Thema(s):
Loting & vertegenwoordiging

Heel Apeldoorn doet

In Apeldoorn gebeurt veel op het gebied van de doe-democratie. Een inventarisatie eerder dit jaar liet zien dat er ruim 200 initiatieven in en om Apeldoorn zijn. Deze grote bundeling aan activiteit en creativiteit wil de gemeente Apeldoorn in beeld brengen. De betrokkenheid en energie die de mensen hebben getoond is van grote waarde en moet gewaardeerd worden. Deze taak wil de gemeente graag op zich nemen. Het past binnen de nieuwe faciliterende en verbindende taken van de gemeente.

Thema(s):
Veranderprocessen & overheidsparticipatie

voOot

Inzicht in besluitvormingsprocessen van gemeenteraadsleden, dat moet toch mogelijk zijn in onze tijd van internet en apps. VoOot wil de mogelijkheid bieden om op de hoogte te blijven van raadbeslissingen die jou interesseren: lokale politieke informatie op maat. Ook voor politici en politieke partij kan VoOot een middel zijn om bepaalde beslissingen meer toe te lichten. Voor de ontwikkeling van VoOot is een beter systeem van open-data nodig, én een welwillende gemeente.

Thema(s):
E-democratie

Burgerbetrokkenheid bij Jeugdzorgbeleid in Brabant Noordoost

De gemeente s'-Hertogenbosch is centrumgemeente van Brabant Noordoost en koopt namens deze regio de jeugdzorg in. Graag willen wij met de regio in het najaar een project starten om het beleidsproces rondom jeugdzorg anders in te richten voor 2017. Een proces waarbij jeugdigen en hun ouders aan de voorkant betrokken worden, en daarna ook betrokken blijven. Het gesprek met de aanbieders blijven we natuurlijk ook voeren. In het project kijken we hoe de drie partijen (gemeenten, jeugdzorgaanbieders, jeugdigen en hun ouders) kunnen betrekken zonder dat het proces van transformatie wordt vertraagd. Het moet juist gaan versnellen!

Thema(s):
Overige experimenten

Buurtkiep

Buurtkiep is een digitaal platform: een online dorps- en marktplein om de buurten Muntel, Vliert en Orthenpoort in Den Bosch met elkaar te verbinden. De wijken hebben de wil en potentie om zo veel mogelijk zelf te regelen, maar samenwerking met de gemeente is nodig om deze ruimte te creëren. Verbinden is het toverwoord, maar hoe verbind je ook de niet-participerende burger? Dit is een vraag die bij meer lokale initiatieven naar voren komt. Ook hier is verbinding cruciaal.

Thema(s):
Dorps- en wijkdemocratie

YOOFORCE

Yooforce is een on- en offline collaborative community voor jongeren die zich graag bemoeien met hun eigen zaken en ideeën hebben over hoe sommige dingen in onze maatschappij anders, beter of slimmer kunnen. Op Yooforce kunnen ze laten horen wat hen bezig houdt. Zij wisselen ideeën uit en bedenken met elkaar oplossingen die misschien niemand nog heeft bedacht. In de fanzone van Yooforce zitten mensen van maatschappelijke organisaties, het bedrijfsleven, de pers en politieke partijen, Kamerleden, bestuurders van gemeenten en provincies. Zij zijn toeschouwers en kunnen niet actief meedoen.

Thema(s):
Overige experimenten

De BlauweWijkEconomie

De bewoners van het Spijkerkwartier in Arnhem denken na over de behoeften van de generatie van nu die niet in de weg mogen staan van de behoeften van latere generaties. Er moet een netwerk komen dat op een transparante wijze handelt en communiceert. Gemeenschapsvorming, het vormen van gezamenlijke uitdagingen en wensen en het toewerken naar concrete projecten zijn de drie doelstellingen van dit door bewoners geïnitieerde project. De leef- en systeemwereld moeten verbonden worden.

Thema(s):
Wijkboekhouding

G1000 Nijmegen

Naar een andere democratie: burgertop als eerste stap Door het organiseren van een G1000 burgertop willen we de stem van de inwoner meer laten horen en hier ook samen (inwoner, werkgever, ambtenaar en bestuurder) actief wat mee doen. Hierbij gaat het niet alleen om betrokkenheid van inwoners, maar juist ook het in gezamenlijkheid ontplooien van initiatieven om de geformuleerde burgeragenda te vertalen naar concrete initiatieven. Middels en tijdens de burgertop verzamelen we deze initiatieven en doen een eerste stap richting realisatie. Gedurende de follow-up vindt concrete uitwerking plaats naar realisatie. Binnen de huidige tijdsgeest past het niet meer dat inwoners slechts zeggenschap hebben door te stemmen bij verkiezingen. Dit is te beperkt. Verhoogt kiezersverzuim en –verloop geven ook aan dat belangstelling voor politieke instituties en processen afneemt, wat echter niet betekent dat inwoners geen belangstelling hebben voor huidige (maatschappelijke) vraagstukken. Dit tonen de G1000’s uit o.a. Brussel, Amersfoort, Uden en Groningen aan. Zij laten namelijk zien dat, als inwoners de kans krijgen daadwerkelijk mee te denken, ze wel degelijk betrokken willen worden. Tegelijkertijd spelen we zo in op een fundamenteel (snel) veranderende, dynamische samenleving, met mondigere inwoners die over veel (meer) informatie beschikken.

Thema(s):
Overige experimenten

Omgevingsvisie Winterswijk

Het ontwikkelen van een omgevingsvisie wordt waarschijnlijk niet verplicht. Desondanks komt de gemeente Winterswijk met een plan om de omgevingsvisie op democratische wijze op te stellen. De bestaande structuur van buurtschappen in de gemeente wordt ingezet om overleg over de omgevingsvisie voor het buitengebied op lokaal niveau vorm te geven. Bewoners moeten hierbij betrokken worden, maar hoe mobiliseer je deze?

Thema(s):
Omgevingswet

Cliëntenakkoord

Groen Links Zwolle wil de positie van cliënt en mantelzorger in de driehoek met gemeente en zorgaanbieder versterken door de cliënt zelf te laten aangeven hoe dat het beste kan. In 2013 maakte de partij een aanzet tot een sociaal cliëntenakkoord. De volgende stap is een initiatiefvoorstel voor de raad maken en achterhalen waar de versterking van de positie van de cliënt het beste vorm kan krijgen: goede cliëntondersteuning en steun bij het keukentafelgesprek, maar ook een duidelijke rol van de cliënt bij het bepalen van de kwaliteit van de zorg en de beste manier om te innoveren.

Thema(s):
Overige experimenten

BI Leefwerf Biesbosch

Cooperatieve gebiedsontwikkeling vanuit TransitieAgenda Dordtzaam (duurzame initiatieven bijeengebracht en ondersteund door Urgenda) met het oog op culturele identiteit van de Stadswerven, behoud van varend erfgoed, het creeeren van een openbare haven met allerlei maatschappelijke functies. Leefwerf De Biesbosch is een burgerinitiatief waarbij een combinatie gemaakt wordt van wonen en werken aan boord van monumentaal varend erfgoed, gekoppeld aan duurzaamheid, opleidingen, zelfredzaamheid bij hoogwater in een openbaar toegankelijke haven waar ook ruimte is voor watersport en jachten. Dit integrale concept is een totaal nieuwe benadering om pro-actief te handelen ten opzichte van de dreigende leegloop van havens in Nederland.

Thema(s):
Wijkboekhouding

Nieuwe Ronde, Nieuwe Kansen

De gemeenteraad van Coevorden zoekt naar een eigentijdse invulling van de volksvertegenwoordigende rol van de gemeenteraad. Niet alleen met nieuwe regels en procedures, maar ook door verandering van cultuur, houding en gedrag van raadsleden. Gemeenteraadsvergaderingen moeten efficiënter verlopen zodat meer ruimte ontstaat voor politieke-inhoudelijke discussies. Bij sommige onderwerpen zou de positie van de inwoners uitgangspunt van besluitvorming moeten zijn. Dit jaar nog wil Coevorden twee pilots uitvoeren met de onderwerpen armoedebeleid en welstandsbeleid. Bij deze thema’s wil men inwoners de mogelijkheid geven om mee te denken en onderwerpen op de agenda van de gemeenteraad te zetten.

Thema(s):
Veranderprocessen & overheidsparticipatie

Hollandse Kronen

De gemeente Hollands Kroon heeft een visie op het eigen benen laten staan van inwoners, gebruikers van accommodaties, verenigingen onder het motto: je kunt beter zelf bepalen wat belangrijk voor je is. De vanzelfsprekendheden van subsidies aan jan en alleman van na de oorlog zorgvuldig opgebouwd moet verdwijnen. Doe het zelf dan gaat het beter. We zijn op zoek naar een manier waarop we beschikbare (subsidie)budgetten slimmer door inwoners zelf kunnen laten inzetten. Vergelijk het met de manier waarop in de organisatie Hollands Kroon opleidingsbudgetten zijn samengevoegd in een pot. Elke medewerker beschikt zelfsturend over een "Hollands Kronen Budget" om te besteden aan een opleidingsaanbod die aansluit bij de eigen behoefte. Vertaal dat naar de inwoners en wat zou het fantastisch zijn als zo'n concept kan worden ontwikkeld voor de inwoners van de gemeente Kroon. Demos krateos bij uitstek

Thema(s):
Overige experimenten

Publieke Beraadkamers

Vier initiatiefnemers (Dorien Brunt van Wing e.a.) dromen van publieke beraadkamers die in 2020 onderdeel zijn van de lokale democratie. Iedere gemeente voert dan op regelmatige basis denkgesprekken met burgers, ambtenaren, (maatschappelijke) ondernemers, bestuurders en politici die zelf persoonlijk betrokken zijn bij het onderwerp dat ter tafel ligt. De inzichten zijn leidraad voor handelen en geven voeding en richting aan het college van B&W, de gemeenteraad, burgers en (maatschappelijke) organisaties. Er zijn gesprekken met 3 gemeenten: Wageningen, Eindhoven en Doetinchem om publieke beraadkamers te verwezenlijken. Doel is om in de komende twee jaar in minstens 5 gemeenten aan de slag te zijn. Het initiatief zoekt bestuurders en maatschappelijke initiatieven die willen meewerken aan de vormgeving van de publieke beraadkamer. Via de challenge zoeken de initiatiefnemers gemeenten die willen meedoen in het experiment.

Thema(s):
Democratische vaardigheden

De Rechte Tafel

Stichting De Rechte Tafel (DRT) wil de bestaanskwaliteit van de regio Schiphol stimuleren. DRT reageert op beleidsvoorstellen van overheden, instanties en het bedrijfsleven om bij te dragen aan een zo gunstig mogelijk leefklimaat in de regio Schiphol. Met behulp van de challenge wil De Rechte Tafel de kiezersdemocratie versterken, werken aan het instellen van een gemeentelijke ombudsman en de gemeentelijke auditcommissie inrichten met niet-raadsleden.

Thema(s):
Checks & balances

Burgerbegroting Geffen

Oss zet er vaart achter. Sinds 1 januari 2015 is het dorp Geffen bij Oss gekomen. Door die herindeling hadden we een scherp inzicht op de gemeentelijke geldstromen in dit gebied. Een unieke kans om hier aan de slag te gaan met een burgerbegroting. We zijn erg ambitieus, we gaan niet voor een stuk van de begroting maar we leggen de hele begroting voor aan de inwoners van Geffen. Zowel het beïnvloedbare als het niet beïnvloedbare deel. Met de bevolking van Geffen gaan we vervolgens in gesprek. Aan de Geffenaren om vragen, opmerkingen, suggesties of alternatieven aan te dragen. Door op te plussen, in te verdienen door zelfwerkzaamheid, of door te schrappen ontstaat speelruimte, zijn er keuzemogelijkheden. We willen hier na de zomer mee starten om tijdens de behandeling van de voorjaarsnota in 2016 de begroting van Geffen mee te kunnen nemen.

Thema(s):
Burgerbegroting

Omgevingsforum

Omgevingsalert.nl is een online discussiepagina in het teken van één specifieke vergunningaanvraag. Burgers en bedrijven kunnen hier reageren op de vergunningaanvraag en suggesties doen, feitelijk een soort zienswijze 2.0. Deze commentaren zijn ook voor anderen zichtbaar en de gemeente en de aanvrager kunnen hier op reageren. Mensen worden uitgedaagd om aan te geven wat zij sterk aan het plan vinden of wat zij liever anders zouden zien. De gemeente krijgt hiermee vroegtijdig beeld van wat er leeft rondom een beoogde verandering en de aanvrager krijgt input om zijn plan te verrijken en veranderen om meer draagvlak te creëren en daarmee zijn kans op een succesvolle aanvraag te verhogen. Via de challenge zoekt Omgevingsalert gemeenten die een pilot van een half jaar willen doen. Daarnaast zoeken ze juridische ondersteuning en financiering om de pilot in minstens twee gemeenten uit te voeren.

Thema(s):
Omgevingswet

10 Friese Dorpen

Stap 1: mobiliseren van initiatiefnemers Stap 2: provinciaal congres democratische vernieuwing (voor ambtenaren, politici en initiatiefnemers) Stap 3: Gemeentelijke coalities selecteren: Dorp, avontuurlijke ambtenaren en bestuurders Stap 4: Selecteren van inspirerend experiment, wat gaat er concreet in het dorp/gemeente gebeuren? Stap 5: Ondersteunen van de experimenten Stap 6: Provinciale crossmediale aandacht Stap 7: Creëer een nieuwe groep geïnteresseerden

Thema(s):
Dorps- en wijkdemocratie

Civocracy

Online participatie zal een steeds grotere rol gaan spelen. Civocracy ontwikkelt daarvoor het optimale platform. Het doel van Civocracy is om burgers bij politieke en maatschappelijke zaken te betrekken. Wij hebben een online platform ontwikkeld dat constructieve discussie en gezamenlijke besluitvorming tussen belanghebbende partijen (bedrijven/ organisaties/ burgers) mogelijk maakt en actieve betrokkenheid van burgers stimuleert. Civocracy zorgt voor een discussie op hoog niveau, op een genuanceerde manier. Met Civocracy streven we naar online interactie, met een duidelijke verwijzing naar offline mogelijkheden om betrokken te zijn.

Thema(s):
E-democratie

Naar een Nieuwe Participatiepraktijk

De gemeente Bergen wil naar een nieuwe manier van inwoner- en cliëntparticipatie in het sociaal domein. Een vorm die praktisch werkt, veel mensen bereikt en direct input geeft voor beleid. En vooral reactie geeft op de manier waarop de gemeente beleid uitvoert. Van een formele participatiestructuur naar een informele participatiepraktijk. Informele vormen van participatie blijken effectiever omdat je ermee meer verschillende (groepen) mensen met meer ervaringskennis bereikt. Voor concrete, kortdurende input zijn meer mensen bereid zich in te zetten. Dit past in de huidige, snel veranderende maatschappij. Bergen denkt aan verschillende vormen, gericht op diverse doelgroepen die we op verschillende momenten kunnen inzetten. Het palet van informele, maar gerichte participatie vormt uiteindelijk ons participatiebeleid. Bergen zoekt via de challenge meedenkers bij de veranderingen, hulp bij nadere innovaties en concrete ideeën voor communicatie.

Thema(s):
Veranderprocessen & overheidsparticipatie

Samenlevingsplatform Voor Mekaar

De koersgroep ‘Oldebroek voor Mekaar’ en de gemeente Oldebroek willen een samenlevingsplatform ontwikkelen om burgerinitiatieven te ondersteunen die gericht zijn op het uitwisselen van ideeën en het discussiëren over actuele onderwerpen. Oldebroek voor Mekaar online is een gemeenschapsplatform dat verbindt en waar oplossingen gevonden worden. De samenleving neemt de regie. Daarmee sluit dit idee goed aan op de participatie democratie. Het initiatief vraagt expertise op het gebied van het ontwikkelen van hun businessmodel.

Thema(s):
Democratische waarde van initiatief

Wij Delfshaven

WIJ Delfshaven is in december 2013 ontstaan als een netwerk van bewonersinitiatieven en zelforganisaties in reactie op het verdwijnen van het deelgemeentebestel en de komst van de gebiedscommissies. Het burgerinitiatief probeert mensen actief te betrekken bij lokale politieke besluitvorming. Via de Democratic Challenge komt WIJ Delfshaven graag in contact met experts die hun businessmodel kunnen versterken en vergelijkbare initiatieven om ervaringen te delen.

Thema(s):
Democratische waarde van initiatief

WIJF

Het Wijkinvesteringsfonds (WIJF) is een nieuwe manier van zeggenschap over wat er in je wijk gebeurt en waar het geld naar toe gaat. Het WIJF brengt partijen op lokale schaal bij elkaar, zorgt voor betrokkenheid bij de wijk en biedt een platform voor sociaal ondernemers en ondernemingen. Het burgerinitiatief hoopt via de Democratic Challenge in contact te komen met experts op het gebied van game-development, democratische besluitvormingsprincipes met meerdere ongelijksoortige entiteiten en coaching/capacity building van sociale ondernemers.

Thema(s):
Wijkboekhouding

Stadslab Nijmegen

Stadslab Nijmegen is een netwerk en ondersteuningspunt voor Nijmegenaren die hun straat, wijk of stad willen verbeteren. Het platform helpt burgerinitiatieven verder in hun ontwikkeling en realisatie. Ze vragen de Democratic Challenge om deskundigheid op het gebied van communicatie en het maken van een businessmodel.

Thema(s):
Wijkboekhouding

De Burgerrekenkamer Langedijk

De Burgerrekenkamer Langedijk is eind 2012 opgericht door een groep inwoners van de gemeente Langedijk (Noord- Holland). Zij keken met zorg naar de financiële positie van hun dorp. Volgens de initiatiefnemers komt het project niet goed van de grond omdat de gemeenteraad niet meewerkt, adviezen niet opvolgt. Via de Democratic Challenge hoopt de Burgerrekenkamer een officiële status te krijgen, zodat ze gevraagd en ongevraagd (en niet vrijblijvend) commentaar kunnen geven op financiële zaken.

Thema(s):
Checks & balances

Breda Begroot

Breda Begroot is een ontdekkingsreis om inwoners invloed te geven op de begroting. Boekhouder en Bredanaar moeten elkaar kunnen verstaan. We werken in Breda met wijkplannen waarin inwoners al wel thema's agenderen maar niet gaan over de middelen. In twee wijken starten we na de zomer met het breda begroot lab. Daarin gaan we testen, ontdekken en ontwikkelen. Online en offline instrumenten zetten we in. De afgelopen maanden zijn verschillende modellen ontdekt, werkbezoeken gedaan en hebben we het Breda Begroot festival opgezet. Alle stappen transparant, open en met de stad. Nieuwe vrienden, nieuwe helden, samen Breda in beweging krijgen. Daar gaan we voor. It's not about the money, it's about let Breda Dance. Doen jullie met ons mee?

Thema(s):
Burgerbegroting

Dialogen op de Meent

Het experiment grijpt terug op besluitvormingsrituelen bij stammen, waarbij rond de gemeenschappelijke 'weide' in de openbaarheid door stamoudsten wordt gesproken en besloten over zaken die het welbevinden van de stam raken. Alle stamleden hebben de mogelijkheid om gevraagd of ongevraagd hun kant van een 'geagendeerde' zaak te belichten zonder oordeel of interruptie worden alle kanten van een zaak belicht en vindt door de stamoudsten - in het openbaar - de afweging van alle opties plaats. Er telt maar een belang, namelijk het belang van de stam. Dit belang mag echter niet ten koste gaan van individuele stamleden: er is bij de besluitvorming altijd sprake van evenwicht. De 'stamoudsten' worden gekozen op basis van hun verdiensten aan de stam. Zij hebben in hun doen en laten het belang van de stam altijd voorop geplaatst.

Thema(s):
Dorps- en wijkdemocratie

Opstellen Wijkvisie Veghel

Woningbouwvereniging Area gaat de wijken Kern-West en Veghel-Zuid in om voorstellen van inwoners op te halen om hun wijk te verbeteren. Deze ideeën zijn de basis voor de wijkvisies die de woningbouwvereniging opstelt. Doel van het project is het mede-eigenaarschap van inwoners bij hun wijk te vergroten en te faciliteren. Via de Democratic Challenge wil Area de mogelijkheid krijgen om buiten de (wettelijke) gemeentelijke kaders te experimenteren.

Thema(s):
Dorps- en wijkdemocratie

Open de raad

Het indienen van een motie of het stemgedrag van de gemeenteraad wordt vastgelegd in papieren notulen of, bij gemeenten die naar een papierloze situatie streven, op video. Hierdoor is het moeilijker om een overzicht te krijgen van wat de prestaties van raadsleden zijn: doet ‘mijn’ raadslid wat hij of zij heeft beloofd? De oplossing: een systeem waarin alle activiteiten per individueel raadslid worden bijgehouden. Als de verkiezingstijd is aangebroken kunnen burgers hun raadsleden controleren. De initiatiefnemer Open de raad zoekt hulp bij het generen van draagvlak.

Thema(s):
E-democratie

DOE 040

Kinderen leven in een democratie dus ook hun stem telt. Daarom zijn de initiatiefnemers van DOE040 een democratische school begonnen in Eindhoven. Het doel van de school is kinderen te leren hun stem te gebruiken en verantwoordelijkheid te nemen voor hun eigen scholing en ontwikkeling, maar ook voor elkaar. De school wordt bestuurd door al haar deelnemers, dus ook de leerlingen besturen mee. Op basis van argumenten kunnen zowel staf als leerlingen hun doelen bereiken. Momenteel is DOE040 op zoek naar een vaste plek om hun school onder te brengen. Daarvoor zoeken ze financiële ondersteuning en creatieve denkers.

Thema(s):
Democratische vaardigheden

Bewoners als Bestuurders

Het idee: iedereen die stemrecht heeft krijgt per half jaar een bepaald aantal punten, dat is hun ‘budget’. Deze punten zijn gekoppeld aan je BSN-nummer. Bewoners kunnen hun punten inzetten op gemeentelijk niveau, zoals onderwijs en infrastructuur. Of op straatniveau: het vervangen van een riolering of de herbestrating van een straat. Zo ontstaat er verantwoordelijkheidsgevoel en betrokkenheid. Kortom: de bewoner is bestuurder geworden, de gemeente een uitvoeringsorgaan. Het project zoekt – met hulp van de Democratic Challenge – open-minded meedenkers op het gebied van coöperatiebestuur, menselijk gedrag, gemeentelijk bestuur en regelgeving.

Thema(s):
Dorps- en wijkdemocratie

Stem van de stad

Stem van de Stad wil dat wijk- en burgerpersbureaus, zoals in Amsterdam Noord, Bos en Lommer en de Schilderswijk en Transvaalbuurt in Den Haag, een groter deel van de bevolking gaan vertegenwoordigen. Daarbij is een lokaal netwerk nodig: organisaties en instellingen die belang hebben bij een wijkpersbureau en het willen ondersteunen. Lokale overheden, bewonersorganisaties, ondernemers, buurtscholen, weekendacademies. Met hulp van de Democratic Challenge wil de Stem bereiken dat professionals trainingen gaan geven aan de schrijvende burgers. Met als doel: inwoners met verschillende opleidingsniveaus en met diverse moedertalen leren beter te verwoorden wat er speelt in hun buurt en in hun leven. Het project moet bekendheid krijgen, zodat andere burgerpersbureaus hun kennis en ervaring kunnen delen.

Thema(s):
Burgerjournalistiek

G250 Amsterdam

De G250 Buurttop De Pijp – bewoners en ondernemers, ambtenaren van stadsdeel Zuid en leden van de bestuurscommissie Amsterdam Zuid – wil een platform creëren dat bewoners en ondernemers de kans geeft daadwerkelijk initiatieven te ontplooien voor de Pijp. Het platform wil , via co-creatie, werken aan initiatieven in de wijk. Alle partijen dragen bij vanuit hun eigen rol en taak en verantwoordelijkheden. Vanaf het begin is door deze partijen, die gezamenlijk op zoek zijn naar een nieuwe vorm van lokale democratie, samengewerkt. Politici en ambtenaren zijn vanaf het begin betrokken bij het proces en actief deelnemer tijdens de Buurttop. De G250 De Pijp zet de challenge in voor advisering en begeleiding door deskundigen, voor exposure en financiering, en publiciteit om zo veel mogelijk bewoners en ondernemers te bereiken.

Thema(s):
Overige experimenten

Het Lukt Ons!

Het huidige subsidieproces is niet-transparant: vaak bestaan er jarenlange subsidierelaties tussen gemeente en stichtingen/verenigingen. Het is lastig om te onderzoeken of er draagvlak is voor activiteiten van deze organisaties en de beoordeling ligt vaak bij één of enkele ambtenaren. Door dit proces en het toekennen volledig online te zetten, ontsaan er mogelijkheden om deze patronen te doorbreken en subsidies echt te baseren op maatschappelijk draagvlak. Burgers bepalen of zij een project steunen of niet en niet de mensen met de beste contacten in het gemeentehuis.

Thema(s):
Overige experimenten

Innovatietafels

De innovatietafel en de agendacommissie roept burgers, maatschappelijke organisaties, bedrijven op de initiatieven die de participatiegedachte ondersteunen. Ons plan heeft betrekking op het verbinden van context, taken, organisaties en mensen.

Thema(s):
Overige experimenten

Samenleving Voorop

De economische recessie en de maatschappelijke ontwikkelingen vragen een fundamenteel andere kijk op de samenleving en op de rol van de lokale overheid. De gemeente Leusden wil met het traject ‘Samenleving voorop’ zo goed mogelijk invulling geven aan deze opgave. Leusden vindt het belangrijk de burger in dit proces te betrekken omdat er zo meer draagvlak is voor verandering en kennis en kunde in de samenleving benut wordt.

Thema(s):
Veranderprocessen & overheidsparticipatie

Verbindende Kaders

Bronckhorst wil een gemeente zijn die ruimte geeft aan de kracht van de samenleving en deze versterkt. Dat doet zij door de inzet van gebiedsambtenaren. Zij gaan zonder inhoudelijke opdracht de gebieden in en het gesprek aan met inwoners, organisaties, ondernemers. Ze gaan op zoek naar de zelfkracht en ondersteunen die. In Verbindende Kaders gaat de gemeenteraad op zoek naar manieren hoe zij haar rol op een verbindende manier kan invullen. Via de Democratic Challenge zoekt Bronckhorst meedenkkracht op inhoud en proces om te bepalen op welke manier de gemeente de discussie gaat voeren met inwoners.

Thema(s):
Dorps- en wijkdemocratie

BuurtApp

BuurtApp is een nieuwe app die het mogelijk maakt voor buurtbewoners om elkaar te vinden, beter te leren kennen (voornaam, straatnaam, foto), en makkelijker met elkaar te communiceren

Thema(s):
E-democratie

Innovatiefonds Leefbaarheid en MKB

De raad heeft € 400.000 beschikbaar gesteld voor innovatieve ideeën van burgers en MKB. het project is in tweeén gesplitst: innovatie MKB en leefbaarheid. Samen met het MKB is een innovatiedag met pitches van de beste ideeën georganiseerd. de beste ideeën zijn beloond met een voucher. Voor de leefbaarheid zijn de criteria van toekenning samen met burgers opgesteld. Daarna is de subsidieverordening ondersteunend gemaakt aan de criteria en het idee van het fonds, in plaats van andersom. tenslotte is er een burgeradviesgroep gevormd die de ideeën gaan beoordelen. Inmiddels zijn er 30 initiatieven ingediend.

Thema(s):
Overige experimenten

Brabant Verantwoord Anders

Loes van Zuijlen, sociaal makelaar en kandidaat (Brabant) Stadmaker duurzame en solidaire economie, zoekt draagvlak voor haar burgerinitiatief ‘In Brabant doen we het Verantwoord Anders’. Het initiatief wil een belangrijke bijdrage leveren aan sociale zekerheid in de breedste zin van het woord ten behoeve van alle burgers; als verbindende schakel om het herstel van de economische huishouding op sociaal, ecologisch en financieel gebied mogelijk te maken; als enige juiste bedding voor de invoering van een onvoorwaardelijk basisinkomen.

Thema(s):
Overige experimenten

Argu

Politiek is te veel marketing en te weinig inhoud, stelt Argu. Het bestaat te veel uit oneliners op verkiezingsposters en te weinig uit het vinden van oplossingen voor problemen

Thema(s):
E-democratie

Buitenraad Lelystad

De gemeenteraad van Lelystad gaat maandelijks naar ‘buiten’, in gesprek met bewoners over zaken die leven in de stad. De Buitenraad creëert zo ruimte voor openheid, dialoog en verbinding tussen de lokale politiek en de inwoners in een informele setting. De bijeenkomsten van de Buitenraad vinden buiten het stadhuis plaats en zijn gericht op interactie met de samenleving, instellingen en organisaties. De invulling wordt bepaald door de lange termijnagenda, de informatiebehoefte van de raad en vragen uit de samenleving, instellingen en organisaties. Via de Democratic Challenge wil Lelystad de Buitenraad verder ontwikkelen, zodat de raad en daarmee de inwoners van Lelystad gebruik kunnen maken van de kennis en ervaring van BZK en van andere gemeenten.

Thema(s):
Gemeenteraad & zeggenschap