Online burgerbegroting in Madrid

Online burgerbegroting in Madrid
In de derde bijeenkomst van D-Cent (e-democratie project van Ministerie BZK en NetDem) vertelt Miguel Araña Catania, participatie director van de stad Madrid, over het succes van Decide Madrid: een online platform waarop Madrilenen samen de gemeentebegroting kunnen samenstellen. Sinds de start ruim een jaar geleden is het gebruikersaantal gegroeid van 100.000 bewoners naar meer dan 300.000 gebruikers. Er is geen uitgebreide campagne gevoerd. Hoe dat kan? We delen in dit artikel een aantal van de succesfactoren.

Decide Madrid is een project dat is gestart in 2016 in de stad Madrid. De initiatiefnemers hebben een platform gelanceerd waarop bewoners van de stad ideeën voor de komende begroting kunnen indienen. Het platform biedt tevens de mogelijkheid om voorstellen van andere bewoners te bekijken en te becommentariëren. Het gaat maar liefst om een begroting van 100 miljoen euro die de Madrilenen samen in mogen vullen. Volgens Miguel heeft dat ook juist gezorgd voor het succes: het gaat écht ergens om. Voorstellen die uiteindelijk worden gekozen worden ook daadwerkelijk uitgevoerd, mits het voorstel past binnen de wet. Daar heeft de Raad achteraf geen beslissingsbevoegdheid meer over. Juist daarom blijft het aantal deelnemers van de burgerbegroting toenemen. Bewoners voelen dat ze invloed hebben op de stad door samen de begroting op te stellen. Of zoals Miguel zegt: “Make it as real as you can”.

Deze formule werkt goed in Madrid. Behalve een startfilmpje van lokale politici met de oproep aan bewoners om mee te doen is er niet veel extra publiciteit nodig geweest. De ervaring en het gebruiksgemak zorgt ervoor dat veel Madrilenen meedoen. Miguel geeft aan dat de posters, banners en andere promotiematerialen geen significante factor voor succes zijn geweest. De facebookpagina bleek wel handig om meer bewoners te bereiken. Volgens Miguel is het belangrijker dat je bewoners echte invloed en een gemakkelijk, transparant proces biedt. Ze komen dan vanzelf.

Decide Madrid maakt gebruik van een open source platform van D-Cent. Wereldwijd maken er veel steden in bijvoorbeeld Zuid-Amerika of in Italië gebruik van hetzelfde platform. Dat wordt niet gezien als concurrentie, maar als een kans om een nog beter platform te kunnen bieden. De gebruiksvriendelijkheid van het platform wordt constant verbeterd en er worden regelmatig functionaliteiten toegevoegd. Miguel geeft aan dat bij elke toevoeging van functies op de website ook het aantal deelnemers significant stijgt. Nieuwe gebruikers van het platform kunnen aankloppen bij het bestaande netwerk van gebruikers. Vanuit Madrid wordt steun geboden aan andere steden die online willen begroten.

Een ander aandachtspunt dat wordt benoemd is dat er een verificatie plaatsvindt op basis van adres- en persoonsgegevens. Op deze manier weten ze zeker dat elke bewoner maar één keer een stem kan uitbrengen. Uit deze informatie kan natuurlijk ook worden opgemaakt of de deelnemers een afspiegeling van de bewoners van Madrid zijn en dat blijkt nagenoeg zo te zijn. Er zijn naar verhouding iets minder ouderen en jongeren die meedoen, maar ze zijn over het algemeen erg tevreden over de verscheidenheid in deelnemers.

Miguel benoemt nog meer opvallende uitkomsten van de burgerbegroting in Madrid. Bewoners blijken bijvoorbeeld veel rekening met minderheden. Er wordt bijvoorbeeld gekozen voor het bouwen van meer sociale woningen voor alleenstaande moeders. Daarnaast is het opvallend dat er veel projecten voor duurzaamheid worden gekozen. Miguel geeft ook aan dat de burgerbegroting een zeer effectief middel is. Door middel van dit proces worden er 206 projecten tot uitvoer gebracht. In vergelijking met voorgaande jaren is dat een significant verschil, toen werden er maar zo’n 40 project gerealiseerd.

In Nederland wordt er ook geëxperimenteerd met een burgerbegroting in Breda en Oss. Opvallend is dat er in de burgerbegroting geen gebruik wordt gemaakt van online middelen. Joop Hofman, burgerbegrotingexpert, geeft aan dat we op dit gebied ver achterlopen op andere landen. Een verklaring daarvoor kan zijn dat we in Nederland de vernieuwing van de lokale democratie graag leuk maken, zoals Beda Begroot. Een belangrijk onderdeel van de burgerbegroting van Breda is de communitybuilding en dat gebeurt meer offline. Dat betekent niet dat we niet kunnen gaan experimenteren. Wil je meer weten over de tools van D-Cent of het leertraject? Houd de website in de gaten!