De eerste Leidse Burgertop, hoe verder?

Op de tweede lentedag is ons Leidse democratische experiment een nieuwe fase ingegaan.  Woensdagavond 22 maart. Driehonderd inwoners van Leiden verzamelen zich in de Stadsgehoorzaal voor de eerste Leidse Burgertop. Ze hebben zich bijna allemaal ingeschreven voor één van de achttien thema’s zoals ‘meer groen in de wijk’ en ‘verbeteren sociale contacten’. Er zijn 35 dialoogtafels. Aan elke tafel circa zes burgers en twee ‘toehoorders’ die professioneel of politiek bij het thema zijn betrokken. Elke tafel krijgt de opdracht één idee voor de stad te formuleren.

De thema’s zijn niet uit de lucht komen vallen. Ze zijn gebaseerd op de honderden ideeën die tijdens 62 huiskamergesprekken zijn ingebracht. Tussen december en maart hebben zo’n vijfhonderd Leidenaars in kleine groepen gebrainstormd over manieren om de stad beter en mooier te maken. De samenstelling van deze huiskamergroepen is via persoonlijke benadering tot stand gekomen. Iedereen kon een huiskamergesprek beginnen. Om een zo divers mogelijk deelnemersbestand te bereiken, hebben we ook bepaalde groepen actief benaderd. Met succes.  De huiskamers waren verdeeld over de hele stad en alle lagen van de bevolking.

Tijdens de Burgertop wordt op het podium van de Stadsgehoorzaal een huiskamer nagebootst. Enkele deelnemers vertellen over hun ervaringen tijdens de huiskamergesprekken. Jongeren willen een plek in het centrum voor en door jongeren (De Spot), waar ze kunnen chillen, muziek maken, eten en drinken. Een bewoonster van verzorgingstehuis Schouwenhove vindt het belangrijk dat het groen in haar omgeving goed wordt onderhouden en dat de stad overal toegankelijk is voor rollators. ‘Wij willen gewoon genieten’, zegt ze onder luid applaus.

De toon voor de avond is gezet. Nu is het de beurt aan de rest. Iedereen zoekt zijn tafel op. De 35 tafels zijn verdeeld over zes zalen. In de ene zaal wordt over sociale thema’s gepraat, in andere over ‘groene’ thema’s. Ook ‘Buurt en wijken’, ‘Duurzaam, ‘Wonen’ en ‘Overig’ hebben hun eigen zaal.

Langs de tafels lopend krijg ik een euforisch gevoel. Overal hoor ik levendige gesprekken. De energie spat er vanaf. Drie ‘jongerengroepen’ besluiten hun tafels aan elkaar te schuiven en vormen zo één grote groep van 25 deelnemers. Geeft niet, als iedereen maar meedoet.

Na anderhalf uur praten aan tafel wisselen de deelnemers per zaal hun ideeën uit en moeten ze de twee beste kiezen. Dit competitie-element zorgt voor veel dynamiek. Iedereen probeert zijn idee zo goed mogelijk te verkopen. Aan het eind van de avond mogen bedenkers van de twaalf gekozen ideeën zich presenteren op het podium. De getrapte verkiezing via de zes zalen zorgt voor voldoende inhoudelijke variatie. Zie www.leideningesprek.nl voor een volledige lijst.

Vrijwilligers gaan het komende halfjaar met de twaalf gekozen ideeën aan de slag. Als Initiatiefgroep L750 faciliteren wij de burgerpanels die hiervoor zijn gevormd. We helpen ze waar nodig en mogelijk, maar ze zijn zelf verantwoordelijk voor het resultaat. Ze kunnen nieuwe deelnemers werven om hun plan uit te werken. Bovendien kunnen ze een beroep doen op de gemeente en lokale organisaties voor professionele ondersteuning. In het najaar organiseren we een Burgerfestival waar de twaalf panels hun plan van aanpak kunnen presenteren. Misschien willen ze hun plan op eigen kracht uitvoeren dan wel met steun van externe partijen, zoals gemeente, bedrijven en/of maatschappelijke organisaties. Voor grotere, beleidsmatige onderwerpen kunnen ze een advies uitbrengen aan de lokale politiek. Alles is mogelijk.

Verdwijnen de niet-gekozen ideeën naar de prullenbak? Dat is niet de bedoeling. In het Leids Manifest dat we komend najaar willen presenteren, krijgen alle verzamelde ideeën een plaats. We hopen dat daaruit nieuwe burgerinitiatieven voortvloeien. Ons doel is een blijvende dialoog en betrokkenheid van zoveel mogelijk inwoners bij de stad. Dit past volgens ons in de nationale en internationale trend dat burgers meer grip willen krijgen op hun eigen leefomgeving en niet willen afwachten tot de gemeente in actie komt. Burgerinitiatieven zijn in onze visie geen vervanging van de representatieve democratie, maar een welkome aanvulling.

Simon Kooistra
Initiatiefgroep L750